عێراق وڵاتێکی لێوانلێوه له قهیران و ناکۆکی و لێکتێنهگهیشتن. به پێداچوونهوه به ڕووداوهکانی چهند ساڵی ڕابردوودا دهردهکهوێت ئهوهی له فهرههنگی نوێی سیاسی ئهم وڵاتهدا جێی نهبێتهوه دهستهواژهی سهقامگیری و ئارامی سیاسییه.
زۆرێک له چاودێران پێیان وایه وهها به زوویی کێشهی سیاسی عێراق چارهسهر نابێت ، مهگهر ئهوهی لایهنه سیاسیهکانی شیعه و سوننه له وڵاتهکهدا دهستبهرداری بیرکردنهوهی تایفهگهرایی خۆیان بن و بڕوا بێنن بهوهی هێشتاش دهرفهتی پێکهوه ژیان له نێوانیاندا ماوه.
کۆماری ئیسلامی ئێران لهگهڵ ئهوهی گیرۆدهی ژمارهیهک کێشه و قهیرانی ناوخۆییه، لهسهر ئاستی نێونهتهوهییش ههروادێ و فشارهکان زیاد دهکهن لهسهری.
سهرکردهی لهشکریی کۆماری ئیسلامی ئێران ئاگاهی داوه به کهشتیه فڕۆکه ههڵگرهکانی وڵاته یهکگرتووهکانی ئهمریکا تا نهگهڕێنهوه بۆ کهنداوی فارس.
نوێنهرانی کورد له دانیشتنهکهی ڕۆژی سێشهممهی پهرلهمانی عێراق چونه دهرێ چونکه پهرلهمانتاری دهوڵهتی یاسا حوسهین ئهلئهسهدی ئاماده نهبوو داوی لێبوردن بکات بههۆی ئهو ڕاگهیاندنهی پێشتر لهسهر جهلال تاڵهبانی سهرۆکی عێراق دابووی.
لهگهڵ ههروادێ و ئاڵۆزبوونی زیاتری ڕهوشی سیاسی عێراق، پرسیارهکان سهبارهت به ئایندهی عیراق زۆربوون و زۆرێک له شیکهرهوه سیاسیهکان ئهم قۆناغهی تهمهنی سیاسی ئهو وڵاته به ههستیار و به مهترسیداریش ناودێردهکهن.
له پاش کۆبونهوهکهی ڕۆژی شهممهیان، ڕێبهرانی لایهنهکانی ئۆپزسیۆن له ههرێمی کوردستانی عێراق بڕیاریاندا تا پڕۆژهکانیان بۆ چاکسازی له ههرێمهکهدا جێبهجێنهکرێن ئهوا ناگهڕێنهوه سهر مێزی دانوستاندن لهگهڵ ههردوو لایهنهکهی فهرمانڕهوادا.
زۆرێک له شیکهرهوه سیاسیهکان ئاماژه به سیناریۆی جۆراو جۆر دهکهن له عێراقدا وهک بهرهنجامێک بۆ ئهو قهیرانه سیاسیهی وڵاتهکه.
له ساڵی 2011 دا بههاری عهرهب دهستی پێکرد و ژمارهیهک له دیکتاتۆرهکان له دهسهڵات لادران و لهگهڵ دهستپێکردنی ساڵی نوێدا ئهو بههاره بهردهوامه و باسیش لهوه دهکرێت که بههاری عهرهب لهمساڵدا سنورهکانی جیهانی عهرهب ببهزێنێت.
لهگهڵ ماڵئاوایی کردن له ساڵی پێشوودا ، ههر یهک له لای خۆیهوه ئاوات و خواستی تایبهتی ههیه بۆ ساڵی ئایندهی و ههشن به ههناسهیهکی ساردهوه له ساڵی ڕابردوو دهڕوانن.
له گهڵ ئهوهشدا باس له سازدانی کۆبونهوهیهکی گشتی ڕێبهرانی عێراق دهکرێت به مهبهستی چارهسهرکردنی کێشه سیاسیهکانی وڵاتهکه ، بهڵام وهک چاودێران باسی دهکهن لهو بڕوایهدا نین ئاکامێکی وههای لێبکهوێتهوه بۆ یهکلاییکردنهوهی ئهو قهیرانه سیاسیهی عێراق.
کۆماری ئیسلامی ئێران، یهکێکه لهو ووڵاتانهی ڕۆژههڵاتی ناوهڕاست که زۆرترین مشت و مڕی له خۆ گرتووه، ههر له پێشێلکاری مافهکانی مرۆڤهوه بۆ بهرنامه ناوکیهکهی
فڕۆکهکانی تورکیا له ناوچهی شرناخ ی باشوری ڕۆژههلاتی تورکیادا زیاتر له 30 کهسی کورد دهکوژن، پاش ئهوهی وهک دهگوترێت زانیاری ههڵه وهرگیراوه که گوایه ئهو کهسانه گهریلاکانی پارتی کرێکارانی کوردستان واته پهکهکه بوون.
ڕۆژی ههینی ژمارهیهک له کوردانی دانیشـتووی پایتهختی وڵاته یهکگرتووهکانی ئهمهریکا و سـتانهکانی دهوروبهری له بهردهم باڵیۆزخانهی تورکیا له واشنتن گردبوونهوه
لیژنهی لێکۆڵینهوه له ڕووداوهکانی دهڤهری بادینان ڕاپۆرتی خۆی ڕادهستی سهرۆکایهتی ههرێمی کوردستانی عێراق کردووه سهبارهت بهو ڕووداوانه.
لایهنی سهدریهکان له پهرلهمانی عێراق داوای ههڵوهشاندنهوهی پهرلهمان و کردنی ههڵبژاردنی پێشوهختیان کردووه وهک ههنگاوێک بۆ چارهسهر کردنی قهیرانی سیاسی عێراق.
ههڵوێستی تورکیا بۆ میوانداریکردنی تارق ئهلهاشمی کاردانهوهی به دوای خۆیدا هێناوه و ئهم کاردانهوانهش ههر تهنها له لایهن ئهندامانی هاوپهیمانێتی شیعهکانهوه نهبوون له پهرلهمانی عێراقدا.
جارێکی تریش مهسهلهی گێڕانهوهی دهستوری ههرێمی کوردستانی عێراق بۆ پهرلهمانی ههرێم بۆتهوه به باس و خواسێکی گهرم و گوڕ له نێو پهرلهمانتارانی ههرێمهکهدا.
وهزیری دهرهوهی تورکیا ڕایدهگهیهنێت وڵاتهکهی ئامادهیه بۆ پێشوازیکردن له جێگره سوننهکهی سهرۆکی عێراق وهک دهڵێت له ههر کاتێکدا تارق ئهلهاشمی بیهوێت دهتوانێت بچێته تورکیاوه.
کردهی وهرگێڕان گرنگیهکی زۆری ههیه له بهرهوپێشبردنی بواری ڕۆشنبیریدا و ئاشنا بوونیش به ڕوانینه جیاوازهکان و دهقه جیاوازهکان.
زیاتر نیشـان بده
