لهم چهند رۆژهی رابردوودا سهرۆکی ههرێمی کوردستانی عێراق سهردانی پارێزگای دهۆکی کردووه و وهک له ڕاگهیاندنهکاندا ئاماژهی پێکراوه مهبهستی ئهم سهردانه بۆ تاووتوێکردنی ڕووداوهکانی دهڤهری بادینانه و ههروههاش بۆ گۆڕانکاری کردن له بهرپرسانی بهڕیوهبردنی پارێزگاکهدا.
پاش ئهوهی نۆ وهزیری سهر به لیستی ئهلعێراقیه له کابینهی حکومهتی عێراقدا پۆستهکانیان جێهێشتووه، سهرهک وهزیری وڵاتهکه تهنها ده ڕۆژ وادهی داناوه بۆ گهڕانهوهیان، دهنا دهیانگۆڕێت.
شیکهرهوه لهو بڕوایهدان هێشتاش زهمینهیهکی لهبار نههاتۆته ئاراوه بۆ یهکلایی کردنهوهی ئهو گرفت و ئاڵۆزیانهی بهرۆکی عێراقیان گرتووه، ههربۆیهشه زیاتر چارهسهر به ئاڕاستهی داواکردن بۆ لهبهردانهواندنی سیاسی دهبینرێت له لایهن پارتیه سیاسیهکانی وڵاتهکهوه.
ڕهوشی نوێی سهروهختی بههاری عهرب له ڕۆژههڵاتی ناوهڕاستدا، هۆکاره بۆ ڕهخساندنی زهمینهی نوێی بیرکردنهوه و جیهانبینی له نێو زۆرێک له وڵاتانی ناوچهکهدا و به تایبهتیش ئهو وڵاتانهی سیستهمی سهرکوتکردن بهڕێوهیان دهبات.
سهرۆکی پهرلهمانی عیراق له ڕاگهیاندنێکدا سهبارهت به ڕهوشی سیاسی عێراق و فرمانی دهستگیرکردنی تاریق ئهلهاشمی جێگری سهرۆکی عێراق داوا دهکات لیژنهیهک له لایهنه سیاسیهکان پیکبهێنرێت بۆ سهرپهرشتی و چاودێریکردنی لێکۆڵینهوهکان له جێگره سوننهکهی سهرۆکی عێراق.
له لێدوانێکدا بۆ کهناڵهکانی ڕاگهیاندن دکتۆر ئهیاد عهلاوی سهرۆکی لیستی ئهلعێراقیه داوای گۆڕینی نوری ئهلمالیکی سهرهک وهزیری عێراق دهکات.
له پاش کۆتایی هاتنی سیستهمی تاکڕهوی دهسهڵات لو ساڵی 2003دا لایهنه سیاسیهکانی عێراق کهوتنه ههوڵدان بۆ پێکهێنانی دهسهڵاتێک لهسهر بنچینهی پێکهوه ژیانی ئاشتیانه و هاوبهشی له دهسهڵاتدا تا بتوانن وهک دهیانگوت به باشترین شێوه وڵاتهکهیان بهڕێوه بهرن و ههموشیان کار بۆ سهرخستنی پرۆسهی دیموکراسی بکهن له وڵاتهکهیاندا.
پێدهچێت ئهو ئاڵۆزیانهی له نێوان ههردوو لیستی دهوڵهتی یاسا و ئهلعێراقیهدا ههن ڕووهو بن بهست بڕوات، به تایبهتیش پاش ئهوهی ئهندامانی ئهلعێراقیه بڕیاریان دا بهشداریکردنیان له کۆبونهوهکانی پهرلهماندا ههڵبسهپێرن.
هاوکاتی بهردهوامی بههاری عهرهبی له ژمارهیهک وڵاتانی ڕۆژههڵاتی ناوهڕاستدا و داواکاری گهلانی ئهو وڵاتانه بۆ گۆڕانکاری له سیستهمی سیاسی وڵاتهکانیاندا، بهڵام ههندێک له چاودێران به نیگهرانیهوه دهڕواننه ئاکام و بهرهنجامه ئایندهییهکانی ئهم بههاره.
له پاش کشانهوهی هێزه سهربازیهکانی وڵاته یهکگرتووهکانی ئهمریکا له عێراقدا که هاوکاته لهگهڵ قهیرانی سیاسی وڵاتهکهدا چاودێرانی سیاسی باس له ئهگهر و نهگهرهکانی ههڵایسانی شهڕێکی تری ناوخۆیی دهکهن له عێراقدا.
دوا کاروانی هێزه سهربازیهکانی وڵاته یهکگرتوهکانی ئهمریکا سهرله بهیانی ڕۆژی یهکشهممه عێراقیان جێهێشت و تهنها چهند سهد سهربازێکی ئهمریکایی له عێراقدا ماونهتهوه و ئهوانیش له باڵیۆزخانهی ئهمریکادان له بهغدا.
ههروادێ و ڕهوشی عێراق ڕوو له ئاڵۆزیه. لیستی ئهلعێراقیه بهشداریکردنی خۆی له دانیشتنهکانی پهرلهماندا ههڵپهساردووه و ههڕهشهی کشانهوهش دهکات له حکومهتی عێراقدا.
لهگهڵ ئهوهشدا ژمارهی چاپکراوه کوردیهکان زۆرن، بهڵام هێشتاش وهک دهگوترێت کتێبخانهی کوردی بۆشایی زۆری تیادایه و پێویستی به پڕکردنهوه ههیه.
به ههرێم بوونی پارێزگای دیاله له عێراق مشت و مڕێکی سیاسی له وڵاتهکهدا دروست کردووه و وهک ههندێک له پهرلهمانتارانی عێراقی دهڵێن بۆته هۆکارێک بۆ قوڵ بوونهوهی زیاتری قهیرانی سیاسی وڵاتهکه.
ڕۆژ به ڕۆژ ڕهوشی سوریا ڕووهو ئاڵۆزی دهڕوات نهک ئهو چارهسهریهی کۆمکاری عهرهب ههوڵی بۆ دهدات. ئهمهش وهک چاودێرانی سیاسی باسی لێوهدهکهن دهگهڕێتهوه بۆ ئهوهی که ئهم کۆمکاره ناتوانێت ههنگاوی پراکتیکیانه بنێت لهو پڕۆژانهی بۆ چارهسهرکردن ههیهتی.
کشانهوهی هێزه سهربازیهکانی ئهمریکا له عێراق وهک شیکهرهوه ئاماژهی پێدهکهن گهلێک ئهگهر به دوای خۆیدا دێنێت، لهوانه نهتوانینی عێراق لهوهی بهردهوامی بدات بهو پرۆسه سیاسیانهی له پاش پرۆسهی ڕزگار کردنی عێراق له ساڵی 2003 دا هاتونهته ئاراوه.
پاش ڕاپۆرتهکهی دهزگای نێونهتهوهیی وزهی ئهتۆمی لهسهر بهرنامه ناوهکیهکهی ئێران، ئیسرائیل جهخت دهکاتهوه لهوهی بهکارهێنانی هێزی لهشکری بهرامبهر ئێران بژارهیهکی کراوهیه و ئهگهریشی ههیه ئهگهر کۆمهڵگای نێونهتهوهیی شکست بێنێت لهوهی بهرنامه ناوکیهکهی ئێران ڕابگرێت.
دهمڕاستی حکومهتی عێراق ڕایدهگهیهنێت وڵاتهکهی دژی بڕیارهکهی ڕۆژی شهممهی کۆمکاری عهرهبه بۆ ههڵپهساردنی ئهندامێتی سوریا و دهشڵێت پهله لهو بڕیارهدا کراوه.
زۆرێک له چاودێرانی سیاسی لهوبڕوایهدان بڕیارهکهی کۆمکاری عهرهب سهبارهت به سوریا کاریگهریهکی زۆری نهرێنی دهبێت بهسهر حکومهتهکهی بهشار ئهلئهسهدهوه و ههندێکیش به دووا دهرفهت دهیبنن بۆ سوریا.
له پاش بڕیارهکهی کۆمکاری عهرهب بۆ ههڵپهساردنی ئهندامێتی سوریا ، وهک ژمارهیهک له سهرچاوهکانی ههواڵ باسیان کردووه بڕیاره دۆسێی سوریا به مهبهستی تاووتوێکردن ببرێته نهتهوه یهکگرتووهکان.
زیاتر نیشـان بده
