ئەبراهام لینکۆڵن لە کاتی جەنگی ناوخۆیی ئەمەریکادا سەرۆککۆماری ئەمەریکا بوو.
ئەو لە خێزانێکی هەژارەوە لەدایک بووە، بەڵام بە خوێندن و کارکردن گەیشتە پۆستی سەرۆکایەتی.
سەرەکیترین کارەکەی ئەوە بوو کە بەرەنگاری کۆیلایەتی بووەوە و ئازادی ڕەشپێستەکانی ڕاگەیاند؛ ئەو باوەڕی وابوو کە هەموو مرۆڤێک ئازاد بێت و مافی یەکسانی هەبێت.
لینکۆڵن لە وتارێکی بەناوبانگدا بە ناوی "وتاری گێتسبێرگ" پێناسەی سیستەمی حکومڕانی باش دەکات، بەوەی پێویستە "حکومەتێک بێت لە خەڵک پێکهاتبێت، لەلایەن خەڵکەوە دامەزرابێت و بۆ خەڵک بێت."
لە دونیای دیموکراتیکدا، لینکۆڵن نموونەی سەرکردایەتییەکی دادپەروەرە. ئەو پیشانی دا کە سەرکردە دەبێت بەرگری لە مافی مرۆڤ بکات و نەهێڵێت نایەکسانی بمێنێتەوە. ئەم بەها دیموکراتیانە وەک ئازادی و دادوەری تا ئێستاش ئیلهامبەخشن.
چیرۆکی لینکۆڵن فێرمان دەکات کە لە هەژاریەوە دەتوانیت ببێتە سەرکردەی گەورە. ئەو بۆ کوردیش نموونەیەکی باشە کە خەبات بۆ ئازادی و یەکسانی دەتوانێت سەرکەوتوو بێت.