https://www.dengiamerika.com/z/2203 بەشی کوردی دەنگی ئەمەریکا لەم دواییانەدا ڕاپۆرت و هەواڵی هەیە کە تیشک خستنە سەر بارودۆخی عێراق و هەرێمی کوردستانی عێراق . بەشی کوردی پەیامنێرە لە هەولێر و سلێمانی و کەرکوک و هەڵەبجە و موسڵ و دهۆک کە ڕۆژانە لە دوایین ڕووداوەکانی ئەو ناوچانە https://www.dengiamerika.com/Content/responsive/VOA/ku-CKB/img/logo.png https://www.dengiamerika.com/z/2203 ku 2026 - VOA 60 Thu, 29 Oct 2026 06:37:08 +0300 Pangea CMS – VOA وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا لە وەڵامی داواکارییەکی بەشی کوردی دەنگی ئەمەریکا بۆ لێدوان لەبارەی بڕیاری حکومەتی عێراق بۆ داخستنی دەروازەی سنووریی شیب لەگەڵ ئێران، ڕایگەیاند واشنتن پشتیوانی لە هەوڵەکانی بەغدا دەکات بۆ گەڕاندنەوەی سەروەریی عێراق، لەوانەش کۆنترۆڵکردنی سنوورەکانی. وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا لە وەڵامەکەیدا جەختی کردەوە کە واشنتن پشتیوانی لە هەوڵەکانی حکومەتی عەلی زەیدی دەکات. وەزارەتەکە گوتی، "ویلایەتە یەکگرتووەکان پشتیوانی لە دیدگای سەرۆکوەزیران زەیدی دەکات بۆ عێراقێکی سەقامگیر و خۆشگوزەران، کە خزمەت بە گەلەکەی بکات، هاوکاریی ناوچەیی بەهێز بکات و سەروەریی خۆی بگەڕێنێتەوە، لەوانەش سەروەری بەسەر سنوورەکانی خۆیدا." ئەم لێدوانە لە کاتێکدا دێت کە حکومەتی عێراق بڕیاری داخستنی دەروازەی سنووریی شیبی داوە، کە یەکێکە لە خاڵەکانی پەیوەندیی سنووری و بازرگانی لەنێوان عێراق و ئێران. بڕیارەکە بووە هۆی دروستکردنی مشتومڕ لە ناوخۆی عێراقدا، بە تایبەت دوای ئەوەی لایەنەکانی نزیک لە ئێران حکومەتی عەلی زەیدییان تۆمەتبار کرد بەوەی گوایە ئەو بڕیارەی لەژێر کاریگەری ئەمەریکاوە داوە. وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا ڕەخنەیەکی توندی لە ڕۆڵی ئێران لە عێراق گرتووە و تارانی بە هەڕەشەیەک بۆ سەروەریی عێراق وەسف کردووە. لە وەڵامەکەیدا هاتووە، "ئێران لایەنێکی متمانەپێکراو نییە و مێژوویەکی دوورودرێژی هەیە لە بەکارهێنانی میلیشیا عێراقییەکان بۆ دزینی سەرچاوەکانی گەلی عێراق و هەڕەشەکردن لە سەروەریی ئەو وڵاتە." وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا لە وەڵامەکەیدا بە ڕاشکاوی نەیگوتووە کە ئایا بڕیاری داخستنی دەروازەی شیب بە داواکاری یان فشاری واشنتن دراوە، بەڵام جەختکردنەوەی لەسەر گەڕاندنەوەی سەروەریی عێراق بەسەر سنوورەکانیدا. بەرپرسانی حکومەتی عێراق دەڵێن داخستنی مەرزی شیب لەبەر هۆکاری تەکنیکی بووە و ناڕەزایەتیش دەردەبڕن بەوەی لە سنورەکانی ئێران چالاکیی نایاسایی وەک قاچاخچێتی مادە هۆشبەرەکان و پارە سیپکردنەوە هەیە. https://www.dengiamerika.com/a/8216203.html https://www.dengiamerika.com/a/8216203.html Wed, 28 Oct 2026 22:34:49 +0300 عێراقسه‌ره‌کیئێرانئه‌مه‌ریکا حکومەتی عێراق ڕۆژی چوارشەممە، 28ـی دەی 2026، ڕایگەیاند کە گرتنەدەستی پێگەکانی هێزەکانی یەکینەکانی بەرخودانی شنگال (یەبەشە) لە چیای شنگال و تێکەڵکردنی ئەندامانی ئەو هێزانە لەگەڵ دامەزراوە سەربازییە فەرمییەکانی عێراق، بڕیار و هەنگاوی ئاسایشی تایبەت بە دەسەڵاتی حکومەتی فیدراڵە. ئەم هەڵوێستە دوای ئەوە دێت کە حکومەتی هەرێمی کوردستان دوێنێ ئێوارە ڕەخنەی لە بەغدا گرت بەوەی بەبێ ڕاوێژکردن لەگەڵ هەولێر بڕیار لەسەر دۆخی ئەمنی و کارگێڕیی شنگال دەدات و ڕێککەوتننامەی شنگالی ساڵی 2020 پێشێل دەکات. سەباح نوعمان، وتەبێژی فەرماندەی گشتیی هێزە چەکدارەکانی عێراق، لە ڕاگەیاندنێکدا گوتی، هەنگاوە ئاسایشییەکانی شنگال "بە تەواوی" لەژێر دەسەڵاتی حکومەتی فیدراڵدا ئەنجام دراون و بریتی بوون لە ڕێکخستن و تێکەڵکردنی ئەندامانی یەبەشە لەگەڵ هێزە چەکدارە فەرمییەکانی عێراق و ڕادەستکردنی پێگەکانیان لە چیای شنگال بە یەکەکانی سوپای عێراق. نوعمان جەختی کردەوە کە ئەم بابەتە "تەنها لە چوارچێوەی دەسەڵاتی حکومەتی فیدراڵ و فەرماندەییە ئەمنییە فیدراڵییەکاندایە." لە بەشێکی دیکەی ڕاگەیاندنەکەیدا، حکومەتی عێراق جەختی کردووەتەوە کە گرتنەدەستی تەواوی چیای شنگال لەلایەن سوپا و هێزە چەکدارەکانی عێراقەوە، "بنەمایەکی سەرەکییە بۆ سەپاندنی دەسەڵاتی دەوڵەت، جێبەجێکردنی یاسا و پاراستنی سەروەریی وڵات." بەغدا هەروەها ڕایگەیاندووە کە بە هەماهەنگی لەگەڵ دەسەڵاتە ناوخۆییەکانی شنگال، کار لەسەر ئاوەدانکردنەوە، قەرەبووکردنەوەی خێزانەکانی قوربانییان و خێراکردنی گەڕانەوەی ئاوارەکان دەکات. بەپێی ڕاگەیاندنەکە، هەوڵەکان هەروەها ئامانجیان ئەوەیە ڕێگە بۆ "هەڵبژاردنی ئیدارەیەکی ناوخۆیی، بەپێی یاسا و بە پشتیوانیی دانیشتووانی شنگال، خۆش بکرێت." حکومەتی فیدراڵ گوتوویەتی ئامادەیە گفتوگۆ لەسەر کێشە و بابەتە ماوەکان بکات، بە تایبەتی میکانیزمەکانی کۆکردنەوەی چەک لەژێر دەسەڵاتی دەوڵەت و تێکەڵکردنی ئەندامانی هێزە ئەمنییەکان. ناکۆکی لەسەر ڕێککەوتننامەی شنگال لە بەرامبەردا، وەزارەتی ناوخۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان لە ڕاگەیاندنێکدا نیگەرانیی خۆی لەو لێکتێگەیشتنانە دەربڕیوە کە بەغدا بە شێوەیەکی "تاکلایەنە" و بەبێ ڕاوێژکردن لەگەڵ هەولێر سەبارەت بە شنگال ئەنجامیان دەدات. وەزارەتەکە ئەو هەنگاوانەی بە پێچەوانەی ڕێککەوتننامەی شنگال داناوە و ئاگاداری داوە لەوەی "سەپاندنی دۆخێکی ئەمنی و کارگێڕیی نەخوازراو لە دەرەوەی دامەزراوە یاساییەکان، دەتوانێت دۆخی شنگال ئاڵۆزتر بکات و هەوڵەکانی ئاساییکردنەوەی ناوچەکە بخاتە مەترسییەوە." هەروەها داوای لە بەغدا کردووە پابەندی ڕێککەوتننامەکە بێت و "ئەگەر جێبەجێکردنی ئەو ڕێککەوتنە ئەستەم بێت، بڕیار لەسەر داهاتووی شنگال بە ڕا و ئیرادەی دانیشتووانی ناوچەکە، بە تایبەتی ئێزدییەکان، بدرێت." https://www.dengiamerika.com/a/8216091.html https://www.dengiamerika.com/a/8216091.html Wed, 28 Oct 2026 18:37:42 +0300 هه‌رێمه‌ کوردیـیه‌کانسه‌ره‌کیعێراق وەزارەتی ناوخۆی حکومەتی هەرێمی کوردستان ڕەخنەی لەو ڕێککەوتنە گرت کە حکومەتی عێراق سەبارەت بە دۆخی شنگال و تێکەڵکردنی یەبەشە بە سوپای عێراقەوە ئەنجامی داوە. دەڵیت ڕێککەوتنەکە بەبێ ڕاوێژکردن لەگەڵ هەولێر ئەنجام دراوە و دۆخی ناوچەکە ئاڵۆز دەکات. وەزارەتی ناوخۆ ئێوارەی سێشەممە لە ڕاگەیاندنێکدا گوتی، "بە نیگەرانییەوە چاودێریی ئەو لێکتێگەیشتنانە دەکات کە حکومەتی فیدراڵ سەبارەت بە دۆخی شنگال، بەشێوەیەکی تاکلایەنە و بەبێ ڕاوێژ لەگەڵ حکومەتی هەرێمی کوردستان، ئەنجامیان دەدات." ئەم هەڵوێستە لە کاتێکدا دێت کە حکومەتی عێراق سەرەتای ئەم هەفتەیە ڕایگەیاند بڕیاری داوە هێزەکانی یەکینەکانی بەرخودانی شنگال (یەبەشە) لە دامەزراوە فەرمییەکانی عێراقدا تێکەڵ بکات و بەرپرسیارێتیی ئاسایشی چیای شنگال دەکەوێتە ژێر دەستەڵاتە فیدراڵییەکان. وەزارەتی ناوخۆی هەرێم هەنگاوەکەی بە پێچەوانەی ڕێککەوتننامەی شنگال دانا. ڕێککەوتننامەی شنگال ڕێکەوتی 9ـی دەی 2020 لە نێوان حکومەتی هەرێمی کوردستان و حکومەتی عێراق و بە نێوەندگیری نەتەوە یەکگرتووەکان واژۆ کرا. بە پێی ڕێککەوتنەکە، هەردوو لا بە هاوبەشی پۆستەکانی بەڕێوەبردنی ناوچەکە پڕدەکەنەوە، هێزە چەکدارەکان لە ناوچەکە نامێنن و ئاسایش دەکەوێتە دەست پۆلیس و هێزە فیدراڵییەکانی ناوچەکە. لە ڕێککەوتنەکەدا هەروەها ئەو هاتووە دەرفەتی گەڕانەوە بۆ ئاوارەکان دابنرێت و لیژنەیەکی هاوبەشی نێوان هەولێر و بەغدا کاری نۆژەنکردنەوەی شنگال و ناوچەکانی دەشتی نەینەوا بەڕێوە ببات. بەڵام دوای شەش ساڵ ڕێککەوتنەکە جێبەجێ نەکرا، بە تایبەت لە کاتێکدا هێزە چەکدارەکانی وەک یەبەشە خۆیان بە بەشێک لە ڕێککەوتنەکە نەدەزانی. قورتای شنگالى، فەرماندەی یەبەشە، ڕۆژی دووشەممە بە دەنگی ئەمەریکای ڕاگەیاند، "ئێمە و عێراق گەیشتینە ئەو ڕێککەوتنەی کە ئێمە بتوانین هەموو مافەکانی ئەو میللەتە و شەرڤانەکانی لەناو مافەکانی عێراقدا جێگیر بکەین. هەر ئەندامێکی ئێمە کە شەڕی دژی داعش کردووە، دەبێت بگات بە مافەکانی خۆی چونکە مافەکانی خۆی مسۆگەر کردووە." قورتای شنگالى ئاماژەی دا بەوەی لە داهاتوودا سەرنجی سەرەکییان لەسەر چالاکی سیاسی و ئاوەدانکردنەوە دەبێت، بەڵام لەگەڵ ئەوەشدا هێزەکانیان بۆ بەرگری ئامادە دەبن. وتیشی، "شنگال بۆ ئێمە سەرەکییە و بۆ کوردستان هێڵی سورە، بەڵام ئەرکی ئەخلاقیمان بەرامبەر بە پاراستنی سنورەکانی عێراق لە کوردستانەوە هەتا فاو هەیە." بەڵام حکومەتی هەرێم لەو ڕێککەوتنە ناڕازییە. وەزارەتی ناوخۆی هەرێم لە بەیاننامەکەیدا دەڵێت، "سەپاندنی واقیعێکی ئەمنی و کارگێڕیی نەخوازراو لە دەرەوەی دامەزراوە شەرعییەکان، دۆخی دەڤەرەکە ئاڵۆزتر دەکات و پرۆسەی ئاساییکردنەوە لەبار دەبات. تاکە ڕێگەچارەی دروست جێبەجێکردنی تەواوی ڕێککەوتننامەی شنگالە؛ چونکە تاکە زامنی پێکهێنانی ئیدارەیەکی شەرعی لەلایەن نوێنەرانی ڕاستەقینەی ناوچەکە، دەستپێکردنەوەی ئاوەدانکردنەوە و سەقامگیرکردنی ئاسایشە، ئەمانەش مەرجی سەرەکیین بۆ گەڕانەوەی ئارەزوومەندانە و شکۆمەندانەی سەدان هەزار خوشک و برای ئێزدی بۆ زێدی خۆیان." وەزارەتەکە هەروەها ئاماژەی بە ڕۆڵی هێزەکانی پێشمەرگە لە ئازادکردنی شنگال و چیای شنگال کرد و گوتی، "500 پێشمەرگە لەو پێناوەدا شەهید بوون و سێ هەزار پێشمەرگەش بریندار بوون." حکومەتی هەرێمی کوردستان داوای لە بەغدا کردووە پابەندی ڕێککەوتننامەی شنگال و ئەو ڕێککەوتنە سیاسی و بەرنامە حکومییانە بێت کە پەیوەندییان بە بەڕێوەبردن، ئاسایش و ئاوەدانکردنەوەی ناوچەکەوە هەیە. وەزارەتی ناوخۆ هەروەها گوتی، ئەگەر جێبەجێکردنی ئەو ڕێککەوتنانە ئەستەم بێت، دەبێت بگەڕێنەوە بۆ ڕا و ئیرادەی دانیشتووانی شنگال، بە تایبەتی ئێزدییەکان، بۆ ئەوەی خۆیان بڕیار لەسەر داهاتووی ناوچەکەیان بدەن. بەپێی وەزارەتەکە، سەقامگیریی شنگال و ئاوەدانکردنەوەی ناوچەکە مەرجی سەرەکین بۆ گەڕانەوەی سەدان هەزار ئاوارەی ئێزدی بۆ زێدی خۆیان. https://www.dengiamerika.com/a/8216065.html https://www.dengiamerika.com/a/8216065.html Wed, 28 Oct 2026 17:32:46 +0300 هه‌رێمه‌ کوردیـیه‌کانسه‌ره‌کیعێراق سەرۆکوەزیرانی عێراق و سەرۆکی سوریا ڕۆژی چوارشەممە، 28ـی دەی 2026، لە دیمەشق گفتوگۆیان لەسەر هەناردەکردنی نەوتی عێراق لە ڕێگەی بۆریی نەوتی بانیاس لە سوریاوە کرد، کە توانای هەناردەکردنی تا دوو ملیۆن بەرمیل نەوتی لە ڕۆژێکدا هەیە. عەلی زەیدی، سەرۆکوەزیرانی عێراق، ڕۆژی چوارشەممە بە سەرۆکایەتیی شاندێکی باڵای حکومی لە بەغداوە گەیشتە دیمەشق و لەگەڵ ئەحمەد شەرع، سەرۆکی سوریا، گفتوگۆیان لەسەر فراوانکردنی هاوکاریی ئابووری و بازرگانی کرد. بەپێی ڕاگەیاندنێکی نووسینگەی ڕاگەیاندنی سەرۆکوەزیرانی عێراق، زەیدی و شەرع سەرۆکایەتیی کۆبوونەوەیەکی فراوانی شاندەکانی هەردوو وڵاتیان کرد، کە تێیدا پرۆژەی هەناردەکردنی نەوتی عێراق لە ڕێگەی بۆریی بانیاسەوە تاوتوێ کرا. بەڵام لە ڕاگەیاندنەکەدا ئاماژە بەوە نەکراوە کە ئایا هەردوو وڵات گەیشتوونەتە ڕێککەوتنێکی کۆتایی بۆ بەکارخستنەوەی بۆرییەکە، یان کەی دەست بە هەناردەکردنی نەوت دەکرێت. بۆریی نەوتی عێراق–بانیاس، کە عێراق بە کەناراوەکانی دەریای ناوەڕاستەوە دەبەستێتەوە، دەتوانێت ڕێڕەوێکی دیکە بۆ هەناردەکردنی نەوتی عێراق دابین بکات. جگە لە نەوت، هەردوو لایەن گفتوگۆیان لەسەر زیادکردنی قەبارەی ئاڵوگۆڕی بازرگانی و پەرەپێدانی هاوبەشیی کەرتی کشتوکاڵ کردووە، بە ئامانجی بەهێزکردنی یەکخستنی ئابووری و دابینکردنی ئاسایشی خۆراک. سەرۆکوەزیرانی عێراق لە کۆبوونەوەکەدا گوتی، گەلی عێراق و سوریا "یەک گەل لە دوو وڵاتدان" و جەختی لە گرنگیی پەرەپێدانی هاوبەشی لە بوارە ئابووری و کۆمەڵایەتییەکان، بەهێزکردنی هاوکاریی ئاسایشی و یەکخستنی هەڵوێستەکان لەبارەی پرسە ناوچەیی و نێودەوڵەتییەکان کردەوە. لە بەرامبەردا، ئەحمەد شەرع جەختی کردەوە کە دیمەشق خوازیاری گەیشتن بە "بەرزترین ئاستی هاوکاری"ـیە لەگەڵ بەغدا. ئاژانسی هەواڵی فەرمیی سوریا، سانا، ڕایگەیاند کە سەردانەکە بە ئامانجی بەهێزکردنی پەیوەندییە دوولایەنەکان و فراوانکردنی هاوکاریی ئابووری و هەلی وەبەرهێنان و گەشەپێدان ئەنجام دەدرێت. شەرع ڕۆژی سێشەممە لە چاوپێکەوتنێکدا لەگەڵ تەلەفزیۆنی دیجلەی عێراقی، قۆناغی ئێستای بە "هەلێکی مێژوویی" بۆ عێراق و سوریا وەسف کرد، بۆ ئەوەی هاوکارییەکانیان بەهێز بکەن و دوو دەوڵەتی بەهێز دروست بکەن کە توانای پاراستنی بەرژەوەندییەکانیان هەبێت. https://www.dengiamerika.com/a/8216051.html https://www.dengiamerika.com/a/8216051.html Wed, 28 Oct 2026 16:32:31 +0300 عێراقسه‌ره‌کیڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستسوریا ڕۆژی دووشەممە دەزگای دادوەریی عێراق فەرمانی دەستگیرکردن و سەرۆک وەزیرانی عێراقیش فەرمانی لێکۆڵینەوەی بۆ سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای میسان دەرکرد بە هۆی هەڕەشەکردنی بە ئەنجامدانی "یاخیبوونی مەدەنی" دژ بە بڕیاری داخستنی خاڵێکی سنوریی لە نێوان عێراق و ئێراندا. حکومەتی عێراق هەفتەی ڕابردوو خاڵی سنوریی میسانی بە ڕووی هاتووچۆی گەشتیاران و شمەکدا داخست، ئەو بڕیارەش بووە مایەی ڕەخنەی توندی ئەو لایەن و سیاسەتمەدارە عێراقییانەی کە لە ئێرانەوە نزیکن. بەرەی موقاوەمەی ئیسلامی لە بەیاننامەیەکدا حکومەتی عێراقی بەوە تۆمەتبار کرد گوایە کەوتووەتە ژێر کاریگەریی فشارەکانی ئەمەریکاوە. مستەفا دەعیر عەبدولحەسەن، سەرۆکی ئەنجومەنی پارێزگای میسان، ڕۆژی یەکشەممە ڕایگەیاند بڕیارەکە کاریگەری خراپی لەسەر گوزەرانی هاووڵاتیان هەیە و هانی خەڵکی دا بەوەی پەنا بەرن بۆ "یاخیبوونی مەدەنی و میسان داببڕێنن لە تەواوی عێراق" ئەگەر خاڵە سنورییەکە نەکرێتەوە. مستەفا دەعیر بە کەسێکی نزیک لە سادیقون دادەنرێت کە باڵی سیاسی عەسائیبی ئەهلی حەقە و لەلایەن قەیس خەزعەلییەوە ڕابەرایەتی دەکرێت. نوسینگەی سەرۆک وەزیران عەلی زەیدی لە بەیاننامەیەکدا دەڵێت کە فەرمانی لێکۆڵینەوەکە لەبەرئەوەیە مستەفا دەعیر "هەڕەشەی بەرپاکردنی یاخبوونیی مەدەنی کردووە ئەگەر داواکارییەکانی بۆ کردنەوەی خاڵی سنوریی شیب جێبەجێ نەکرێن. هەروەها لێدوانەکانی زمانی نەشیاویان تێدابووە." سەرۆک وەزیران وتی کە فەرمانەکە جەخت دەکاتە سەر پێویستیی سەروەری یاسا و پەیڕەوکردنی ڕێکارە دەستوریی و ئیدارییەکان لەکاتی باسکردنی خزمەتگوزارییە گشتییەکان و بابەتە ئیدارییەکاندا. بەرپرسانی حکومەتی عێراق دەڵێن داخستنی مەرزی شیب لەبەر هۆکاری تەکنیکی بووە و ناڕەزایەتیش دەردەبڕن بەوەی لە سنورەکانی ئێران چالاکیی نایاسایی وەک قاچاخچێتی مادە هۆشبەرەکان و پارە سیپکردنەوە هەیە. بەڵام بڕیارەکە لە عێراق کاردانەوەی جیاوازی لێ کەوتووەتەوە و هەندێک لایەن دەڵێن بەهۆی فشارەکانی ئەمەریکاوەیە لەسەر حکومەتی عێراق. دەنگی ئەمەریکا لەسەر ئەم پرسە پەیوەندی بە کۆشکی سپییەوە کرد، بەڵام حکومەتی ئەمەریکا هەتا ئامادەکردنی ئەم بڕیارە هەڵوێستی لەسەر ئەم بابەتە دەرنەبڕیوە. میدیای فەرمیی ئێران ڕایگەیاند کە تاران پێشوەخت ئاگادار نەکراوەتەوە لەوەی خاڵی شیب دادەخرێت. وتەبێژی وەزارەتی ناوخۆی ئێران عەلی زەینیڤاند ڕایگەیاند بابەتەکە لەبەر لێکۆڵینەوەدایە. https://www.dengiamerika.com/a/8215300.html https://www.dengiamerika.com/a/8215300.html Mon, 26 Oct 2026 17:57:29 +0300 عێراقسه‌ره‌کی حکومەتی عێراق ڕایگەیاند، ئەمڕۆ دووشەممە، 26ـی دەی 2026، هێزەکانی یەکینەکانی بەرخودانی شنگال (یەبەشە) کۆتایی بە پێکهاتەی سەربازیی ئێستایان دێت و تێکەڵی دامەزراوە فەرمییەکانی عێراق دەکرێن؛ هاوکات بەرپرسیارێتیی ئاسایشی چیای شنگال دەگوازرێتەوە بۆ دەسەڵاتی حکومەتی فیدراڵی. بەپێی ڕاگەیاندنەکەی حکومەتی عێراق، ئەم هەنگاوە بە سەرپەرشتی و بەدواداچوونی سەرۆکی وەزیران عەلی زەیدی جێبەجێ دەکرێت. حکومەتی عێراق دەڵێت، ئەم بڕیارە بەشێکە لە بەرنامەی بەغدا بۆ کۆکردنەوەی چەک تەنها لە دەستی دەوڵەتدا و دامەزراندنی قۆناغێکی نوێ لە بەڕێوەبردنی دۆخی ئاسایشی قەزای شنگال. بەپێی ئەو بەرنامەیە، هێزەکانی یەبەشە دەخرێنە چوارچێوەی دامەزراوە فەرمییەکانی عێراق، لە کاتێکدا "دەسەڵاتە فیدراڵییەکان" بەرپرسیارێتیی پاراستنی چیای شنگال وەردەگرن. لە ڕاگەیاندنەکەدا، حکومەتی زەیدی ستایشی قوربانیدان و ڕۆڵی خەڵکی ئێزدی کردووە لە بەرگریکردن لە عێراق بە گشتی و ناوچەی شنگال بە تایبەتی، لە بەرامبەر هێزە تیرۆریستییەکاندا. هەروەها حکومەت پێداگری کردووە لەسەر پابەندبوون بە دەستووری عێراق، "کە پێکهێنانی گرووپی سەربازی لە دەرەوەی چوارچێوەی هێزە چەکدارە فەرمییەکان قەدەغە دەکات." بەغدا جەختی لەوەش کردووەتەوە کە بەرپرسیارێتیی تەواوی پاراستنی مافەکانی ئەو ئێزدییانە دەگرێتە ئەستۆ کە لە شەڕی دژی تیرۆردا بەشدارییان کردووە و قوربانییان داوە. حکومەت هەروەها بەڵێنی داوە قەرەبووی خێزانەکانی کوژراوان، برینداران و ئەو کەسانە بکاتەوە کە بەهۆی کردارە تیرۆریستییەکانەوە زیانیان بەرکەوتووە، لەگەڵ بەردەوامبوون لە هەوڵەکانی ئاوەدانکردنەوەی قەزای شنگال. لە ڕاگەیاندنەکەدا وردەکارییەکی زیاتر لەبارەی شێوازی تێکەڵکردنی ئەندامانی یەبەشە لە دامەزراوە فەرمییەکان، ژمارەی ئەو هێزانەی بڕیارە بگوازرێنەوە، یان کاتی تەواوبوونی پرۆسەکە نەخراوە تەڕوو. https://www.dengiamerika.com/a/8215267.html https://www.dengiamerika.com/a/8215267.html Mon, 26 Oct 2026 15:35:16 +0300 هه‌رێمه‌ کوردیـیه‌کانسه‌ره‌کیعێراق پاش زیاتر لە سێ دەیە لە دوای شەڕی کەنداوی ساڵی 1991، ئەمڕۆ شەممە، لە واشنتن یادگارێکی نیشتمانی بۆ ڕێزلێنان لە نزیکەی 700 هەزار سەرباز و ئەندامی هێزە چەکدارەکانی ئەمەریکا کرایەوە کە بەشداریان لە ئۆپراسیۆنی قەڵغان و گەردەلوولی بیابان کردووە. ئەم یادگارە بۆ ڕێزلێنان لە هاوپەیمانیی نێودەوڵەتی دروست کراوە کە دوای داگیرکردنی کوەیت لەلایەن عێراقەوە لە ساڵی 1990 پێکهێنرا بۆ ئازادکردنی ئەو وڵاتە. ئامانج لە یادگارەکە ئەوەیە کە هۆشیاری سەبارەت بە هەردوو ئۆپراسیۆنەکە بڵاوبکاتەوەو و ڕۆڵی هاوپەیمانیی ئەو 34 وڵاتە بەرزڕاگرێت کە هاوپەیمانی وەدەرنانی هێزەکانی عێراق بوون لە کوەیت. لە ساڵی 1990دا، پاش ئەوەی ڕژێمی سەدام حوسێن کوەیتی داگیرکرد، ئەمەریکا و هاوپەیمانەکانی ئۆپراسیۆنی قەڵغانی بیابانیان دەستپێکرد بۆ پاراستنی عەرەبستانی سعودیە. پاشان لە ساڵی 1991دا، ئۆپراسیۆنی گەردەلوولی بیابان بە هێرشی ئاسمانی و زەمینی هێزەکانی سەدامی لە کویت وەدەرنا و ئەو وڵاتەی ئازادکرد. لە ناو یادگارەکەدا پەیکەری سەربازی و نووسینەوەی مێژوویی هەڵکۆڵراو لەسەر بەرد و "قەڵغانی یەکگرتوویی" کە لە برۆنز دروستکراوە بەرچاو دەکەون، هەروەها ناوی وڵاتە هاوپەیمانەکانی لەسەر تۆمار کراوە. ڕێکخەران دەڵێن ئامانج لەم پڕۆژەیە پاراستنی مێژوو قوربانیدانی یەکێکە لە گرنگترین ئۆپراسیۆنە سەربازییەکانی سەدەی ڕابردوو. تێچووی دروستکردنی ئەم یادگارە نزیکەی 45 ملیۆن دۆلار بووە. لە ساڵی 2014دا، کۆنگرێسی ئەمەریکا مۆڵەتی دروستکردنی داو چەندین وڵات و سەدان کۆمپانیاو کەسایەتی پشتگیریی دارایییان بۆ دروستکردنی ئادگارەکە دابین کرد. لە ڕێوڕەسمی کردنەوەی یادگارەکەدا، بەرپرسانی حکومەتی ئەمەریکا و نوێنەرانی وڵاتان و کۆمەڵێک لە سەربازانی دێرینی ئەمەریکایی بەشدار بوون. کردنەوەی ئەم یادگارە ئەنجامی هەوڵێکی چەندین ساڵەیە بۆ ڕێزلێنان لەوانەی کە لە شەڕی کەنداودا بەشدارییان کردووە. https://www.dengiamerika.com/a/8214850.html https://www.dengiamerika.com/a/8214850.html Sat, 24 Oct 2026 21:40:00 +0300 عێراقسه‌ره‌کیجیهانڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاستئه‌مه‌ریکا وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا هۆشیاری گەشتکردنی بۆ عێراق نوێکردەوە بەهۆی زیادبوونی مەترسییەکانی پەیوندیدار بە هێرشەکانی حووسییەکان لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست. عێراق لە پلەی چواری وەزارەتی دەرەوەدایە کە بەرزترین ئاستی هۆشدارییە و وەزارەتەکە داوا لە هاووڵاتیانی ئەمەریکا دەکات گەشت نەکەن بۆ عێراق. بەڵام نوێکردنەوەی هۆشدارییەکە پەیوەندی بە بارودۆخی ئێستای ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاستەوە هەیە. لە بڵاوکراوەیەکدا وەزارەتی دەرەوە وتی هیچ گۆڕانکارییەک لە پلەبەندی عێراقدا نەکراوە بەڵام هۆشدارییەکە نوێکراوەتەوە بۆ خستەنەڕووی ئەگەری زیادبوونی هەڕەشەی چەکداریی لە لایەن ئەو گرووپانەی لەلایەن ئێرانەوە پشتیوانی دەکرێن. "حوسییەکانی یەمەن کە لەلایەن ئێرانەوە پشتیوانی دەکرێن، لە شەڕ و پێکداداندان دژ بە عەرەبستانی سعودیە، هێرشیان کردووەتە سەر فڕۆکەخانە مەدەنییەکان و دامەزراوە گرنگەکان کە بوونەتە هۆی کوژران و برینداربوونی هاووڵاتیان و تێکچوونی گەشتەکان. ئەگەری ئەوە هەیە کە ئەو پێکدادانانە بە خێرایی لە سنووری ناوچەکە تێپەڕبن و فراوانتر ببن." وەزارەتی دەرەوە جارێکی تر هۆشداری دایە هاووڵاتییانی ئەمەریکایی کە گەشت بۆ عێراق نەکەن بەهۆی مەترسیی تیرۆر و ڕفاندن و ململانێی چەکداری و کاری تاوانکاری. هۆشدارییەکەی وەزارەت دەڵێت، "حکومەتی عێراق ناتوانێت سەلامەتی هاووڵاتیانی ئەمەریکا زامن بکات لە حاڵەتی لەناکاو سەرهەڵدانی توندوتیژی و پێکدادانی چەکداری." ئەم نوێکردنەوەیە دوای ئەوە هات کە وەزارەتی دەرەوەی ئەمەریکا لە 29ـی مانگی هەشدا هۆشداری لە بارەی گەشتکردن بۆ عێراق دا. لەو کاتەدا، پلەباندی عێراق لە ئاستی چوار مایەوە، بەڵام ئاماژە بە مەترسی کاری تاوانکاری و هەندێ گۆڕانکاریی لە شێوازی کارکردنی باڵیۆزخانەی ئەمەریکا لە عێراق درابوو. https://www.dengiamerika.com/a/8214798.html https://www.dengiamerika.com/a/8214798.html Sat, 24 Oct 2026 15:30:12 +0300 عێراقسه‌ره‌کیجیهانڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست حکومەتی عێراق دەروازەی سنووریی شیبی لەگەڵ ئێراندا تا کاتێکی نادیار داخستووە. بەپێی ئاژانسی ڕۆیتەرز، ئەم بڕیارە بۆ پێداچوونەوە بە ڕێوشوێنە ئەمنییەکان و دانانی ئامێری پشکنین، بە مەبەستی ڕێگریکردن لە قاچاخچێتی ماددە قەدەغەکراوەکان گیراوە. ڕۆژی چوارشەممە، 21ی مانگی دە، بەرپرسیارێکی دەروازە سنوورییەکانی عێراق بە ڕۆیتەرزی ڕاگەیاند، ڕێوشوێنە ئاسایشییەکانی ئێستای دەروازەی شیب لاوازن و پێویستی بە بەهێزکردن هەیە. دوو سەرچاوەی دیکە لە دەروازەکە پشتڕاستیان کردووەتەوە، کە هاتوچۆی هاووڵاتیان، ئۆتۆمبێل و بارهەڵگرە بازرگانییەکان تا کاتێکی نادیار ڕاگیراوە. لە هەمانکاتدا، بەپێی ئاژانسی هەواڵی کاری ئێران، وەلیوڵڵا حەیاتی، بەرپرسێکی ئاسایشی ئوستانی خوزستان، پشتڕاستی کردووەتەوە کە دەروازەی جەزابە، کە لە لای عێراق بە شیب ناسراوە، بە بڕیاری حکومەتی عێراق داخراوە. بەرپرسە ئێرانییەکە ئاشکرای کردووە، گفتوگۆ لە نێوان وەزارەتی ناوخۆی ئێران و بەرپرسانی پارێزگاکانی عێراق بەردەوامە بۆ کردنەوەی دەروازەکە. حەیاتی داوای لە هاووڵاتیان و شۆفێرانی بارهەڵگرەکان کردووە، تا کردنەوەی دەروازەی شیب، دەروازەی شەلامچە بەکاربهێنن. لە لایەکی دیکەوە، بەپێی زانیارییە بڵاوکراوەکانی میدیای عێراقی، بڕیارە لە ڕۆژانی داهاتوودا چەند دەروازەیەکی دیکەی سنووریی نێوان عێراق و ئێران بە شێوەیەکی قۆناغ بە قۆناغ دابخرێن، بەڵام تا ئێستا لایەنە فەرمییەکان ئەم پلانەیان پشتڕاست نەکردووەتەوە. دەروازەی شیب لە پارێزگای مەیسانی لەگەڵ سنووری پارێزگای خوزستان لە ئێران. ئەم دەروازەیە یەکێکە لە ڕێڕەوە گرنگەکانی بازرگانی و هاتوچۆی نێوان هەردوو وڵات. پێشتر، لە مانگی نۆدا، عێراق دەروازەی شەلامچەی بە شێوەیەکی کاتیی داخستبوو، دوای هێرشە درۆنییەکان بۆ سەر سعودیە. ئەوکات ریاز ڕایگەیاندبوو درۆنەکان لە خاکی عێراقەوە هاویشتراون، بەڵام حکومەتی عێراق لەسەر ئەو بانگەشەیە لێدوانی نەدابوو. https://www.dengiamerika.com/a/8213639.html https://www.dengiamerika.com/a/8213639.html Wed, 21 Oct 2026 16:22:59 +0300 عێراقسه‌ره‌کیئێران حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران ڕایگەیاند، تا ئێستا هیچ ئاگادارکردنەوە یان ئاماژەیەکی فەرمییان لە حکومەتی عێراق یان حکومەتی هەرێمی کوردستانەوە پێ نەگەیشتووە، سەبارەت بە گواستنەوە یان دەرکردنی حیزبەکانی ڕۆژهەڵات لە هەرێمی کوردستان. حیزبی دێموکرات لەسەر لێدوانەکانی باڵیۆزی ئێران لە عێراق بەیاننامەیەکی بڵاو کردەوە، تێیدا هاتووە، "حیزبی دێموکراتی کوردستانی ئێران و لایەنە کوردییەکانی دیکەی ئێران لە پێش ساڵی 1991ـەوە لە هەرێمی کوردستانی عێراقدا هەبوون. بە درێژایی ئەو ماوەیە، ئێمە پابەند بووین بە ڕێزگرتن لە سەروەری عێراق و یاسا و دامەزراوەکانی و یاسا نێودەوڵەتییە کارپێکراوەکان." لە بەیاننامەکەدا جەخت کراوەتەوە لەوەی ئامانج و چالاکییەکانی ئەو حزبانە لە ناو کوردستانی ئێراندایە و بۆ مافە نەتەوەییەکانی کورد لە ناو ئێراندا خەبات دەکەن. لە کۆتایی بەیاننامەکەدا هاتووە، "تا ئێستا هیچ پەیوەندییەکی فەرمی یان ئاماژەیەکمان لە حکومەتی فیدراڵی عێراق یان حکومەتی هەرێمی کوردستانەوە لەم بارەیەوە پێ نەگەیشتووە." ئەمە لە کاتێکدایە کە ئاژانسە هەواڵییەکانی ئێران ڕایانگەیاند، بەرپرسانی عێراق و ئێران لە کۆبوونەوەیەکی ڕۆژی دووشەممەدا لە بەغدا، لەسەر گواستنەوەی ئەندامانی حیزبەکانی ڕۆژهەڵاتی کوردستان لە هەرێمی کوردستان ڕێککەوتوون. https://www.dengiamerika.com/a/8213239.html https://www.dengiamerika.com/a/8213239.html Tue, 20 Oct 2026 18:05:09 +0300 هه‌رێمه‌ کوردیـیه‌کانسه‌ره‌کیئێرانعێراق بەرپرسانی حکومەتی عێراق و ئێران دوێنێ دووشەممە کۆبوونەوەیەکیان ئەنجام دا کە تێیدا، بە پێی ئاژانسەکانی سەر بە ئێران، ڕێککەوتن لەسەر گواستنەوەی ئەندامانی حزبەکانی ڕۆژهەڵات لە هەرێمی کوردستان. دەزگای ڕاوێژکاریی ئاسایشی نیشتیمانی عێراق ڕایگەیاند شاندی هەرێمی کوردستانیش لە کۆبوونەوەکەدا بەشدار بووە. ئاژانسی هەواڵی پرێس تی ڤی ئەمڕۆ سێشەممە بڵاوی کردەوە کە محەمەد سادق، باڵیۆزی ئێران بۆ عێراق، دەربارەی ئەنجامی کۆبوونەوەکە وتویەتی، "لە چوارچێوەی هاوکارییە ئاسایشییەکانی نێوان کۆماری ئیسلامیی ئێران و کۆماری عێراقدا، هەردوولا لە کۆبوونەوەی لیژنەی هاوبەشی ئاسایشدا، بە ئامادەبوونی شاندی ئێران و ڕاوێژکاری ئاسایشی نیشتمانیی عێراق، لەسەر دەرکردنی پێکهاتەکانی تاقمە تیرۆریستییە جوداخوازەکانی ئێران لە هەرێمی کوردستانی عێراق یان ڕادەستکردنیان بە ئێران ڕێککەوتن." بەرپرسەکەی ئێران زانیاری زیاتری نەخستووەتە ڕوو. حکومەتی عێراق ئەو کۆبوونەوەیەی پشتڕاست کردەوە، هەرچەندە ئاماژەی بە ڕێککەوتنێکی وەها نەداوە. دەزگای ڕاوێژکاریی ئاسایشی نیشتیمانی عێراق لە بەیاننامەیەکدا دەڵێت ڕاوێژکاری ئاسایشی نیشتیمانیی عێراق قاسم عەبوودی سەرپەرشتی کۆبوونەوەکەی لە بەغدا کردووە. تێیدا جەخت لەسەر ڕێککەوتنی هاوبەشی ئاسایشی نێوانیان کراوەتەوە. لە بەیاننامەکەدا هاتووە، "لە کۆبوونەوەکەدا باس لە ڕێگاکانی چارەسەرکردنی ئاستەنگەکانی ئێستا و یەکخستنی بۆچوونەکانی نێوان لایەنە پەیوەندیدارەکان کرا، بە شێوەیەک کە زامنی بەهێزکردنی میکانیزمەکانی هاوکاری و هەماهەنگی نێوان حکومەتی فیدراڵی و حکومەتی هەرێمی کوردستان و لایەنی ئێرانی بێت، لەگەڵ گەیشتن بە چارەسەری کردەیی بۆ جێبەجێکردنی خاڵەکانی ڕێککەوتنەکە و گەیشتن بە ئامانجەکانی." بەیاننامەکە ئاماژەی بە حزبەکانی ڕۆژهەڵات نەکردووە، بەڵام ئاماژە کراوە بە "فایلە هەڵپەسێردراوەکان" و دۆزینەوەی چارەسەر بۆ "کێشەکان،" لە چوارچێوەی ڕێککەوتنی ئاسایشی هاوبەشی نێوان عێراق و ئێراندا. https://www.dengiamerika.com/a/8213209.html https://www.dengiamerika.com/a/8213209.html Tue, 20 Oct 2026 16:35:45 +0300 هه‌رێمه‌ کوردیـیه‌کانسه‌ره‌کیئێرانعێراق عێراق هەوڵدەدات هەناردەی نەوتی وڵاتەکەی بە باشترکردنی ڕێگاکانی هەناردەکردن بۆ تورکیا و سوریا بەرز بکاتەوە. بەگوێرەی ڕاپۆرتی هەواڵی فەرمیی عێراق (INA)، ئەمڕۆ دووشەممە، بەسیم محەمەد وەزیری نەوتی عێراق ڕایگەیاند، تێکڕای هەناردەی نەوتی وڵاتەکە گەیشتووەتە سێ ملیۆن و 400 هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا. وەزیری نەوتی عێراق وتیشی، ئەو هەناردەکردنانە لە سێ ڕێگاوە دەگوازرێنەوە، ئەوانیش گەرووی هورمز، بەندەری جەیهانی تورکیا، هەروەها دامەزراوەی هەڵگرتنی نەوت لە بەندەرەکانی کەنار دەریاکانی سوریا لەسەر دەریای ناوەڕاست. هەروەها بەسیم محەمەد ڕایگەیاند: "سەرەڕای بارودۆخی نالەباری گەرووی هورمز، وەزارەتی نەوتی عێراق، لە ڕێگەی کۆمپانیای نیشتمانی نەوتی عێراق (سۆمۆ)، سەرکەوتوو بووە لە هەناردەکردنی 3 ملیۆن بەرمیل نەوت لەڕۆژێکدا بۆ ماوەی نۆیەمین مانگی لەسەریەک. بەڵام لە سەرەتای ئەم مانگەوە هەناردەکردن بۆ 3.4 ملیۆن بەرمیل لە ڕۆژێکدا زیادی کردووە. سەبارەت بە شوێنەکانی فرۆشی نەوتی عێراق، وەزیری نەوتی عێراق ڕوونی کردەوە کە"لە ئێستادا نەوتی عێراق لە بازاڕەکانی ئەوروپا و ئاسیا و ئەمەریکا دەفرۆشرێت". پێش قەیرانی گەرووی هورمز و هەڕەشەی کۆماری ئیسلامی ئێران بۆ سەر کەشتییە نێودەوڵەتییەکان، عێراق بە تێکڕا 3.6 ملیۆن بەرمیل نەوتی لە ڕۆژێکدا هەناردە دەکرد، کە زۆربەی ئەو نەوتە لە ڕێگەی بەندەرەکانی باشووری وڵاتەوە ڕەوانەی بازاڕە جیهانییەکانی نەوت دەکرا. لەو چوارچێوەیەدا بەندەری جەیهانی تورکیا تەنها نزیکەی 7%ی هەناردەکردنی نەوتی عێراقی پێکهێناوە، لەکاتێکدا هەناردەکردن لەڕێگەی سوریاوە لە 3% تێنەپەڕیوە. جگە لەوەش، تێچووی هەناردەکردنی نەوتی عێراق لە ڕێگەی دەریاییەوە لە نێوان دوو بۆ سێ دۆلار بووە بۆ هەر بەرمیلێک، کە بڕە پارەیەکی کەم بووە بە بەراورد بە تێچووی ئێستا، ئەمە جگە لە کرێی بازاڕکردن لە ژێر بارودۆخی ئێستای سەردەمی جەنگدا. عێراق زیاتر لە 90%ی داهاتی حکومەتەکەی لە ڕێگەی هەناردەکردنی نەوتەوە دەستەبەر دەکات. فوئاد حسێن، وەزیری دەرەوەی عێراق لەم دواییانەدا لە میانی دیدارێکی لەگەڵ هاوتا ئیتاڵییەکەی ڕایگەیاند، عێراق لە ماوەی شەڕی ئەم دواییەی نێوان ئەمەریکا و ئێران و قەیرانی گەرووی هورمزدا نزیکەی 60 ملیار دۆلار زیانی بەرکەوتووە، ئەمەش بووە هۆی دابەزینی بەرچاوی داهاتی نەوتی وڵاتەکەی. https://www.dengiamerika.com/a/8212782.html https://www.dengiamerika.com/a/8212782.html Mon, 19 Oct 2026 17:42:23 +0300 عێراقسه‌ره‌کی نووسینگەی سەرۆکوەزیرانی عێراق ڕایگەیاند ئەمڕۆ یەکشەممە،18ی مانگی دە عەلی زەیدی، سەرۆکوەزیرانی عێراق لەگەڵ جاناتان پاول، ڕاوێژکاری ئاسایشی نیشتمانی بەریتانیا کۆبووەتەوە و پێشهاتەکانی ناوچەکە و ڕێگاکانی پتەوکردنی پەیوەندییە دووقۆڵییەکانیان بە تایبەتی لە بوارەکانی ئەمنی و ئابووری تاوتوێ کردووە. بەپێی ڕاگەیەندراوێکی نووسینگەی سەرۆکوەزیرانی عێراق کە لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس بڵاوکراوەتەوە، پاول پیرۆزبایی پێکهێنانی کابینەی نوێی حکوومەتی عێراقی کردووە و هەوڵەکانی وڵاتەکەی بۆ بەرەنگاربوونەوەی گەندەڵی و جێبەجێکردنی چاکسازییە ئابوورییەکان بە بەرز نرخاندووە. ڕاوێژکاری ئاسایشی نیشتمانی بەریتانیا هەروەها جەختی لە پاڵپشتی لەندەن بۆ حکومەتی عێراق و بەرنامەی چاکسازییەکەی کردووەتەوە. هەروەها لە کۆبوونەوەکەدا دوایین پێشهاتەکانی ناوچەکە تاوتوێ کراون. هەردوولا جەختیان لە گرنگی بەهێزکردنی هەماهەنگی و هەوڵی هاوبەش بۆ دۆزینەوەی چارەسەری پراکتیکی بۆ ڕەگ و ڕیشەی گرژییەکان کردووەتەوە، هەنگاوێک کە بەگوێرەی ڕاگەیەندراوەکە دەتوانێت یارمەتیدەر بێت بۆ بەهێزکردنی سەقامگیری ناوچەکە. https://www.dengiamerika.com/a/8212485.html https://www.dengiamerika.com/a/8212485.html Sun, 18 Oct 2026 17:08:55 +0300 عێراقسه‌ره‌کیجیهانڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست ئاژانسی رۆیتەرز لە زاری سەرچاوەی ئاسایش و پزیشکییەوە بڵاوی کردەوە کە تەقینەوەیەک لە نوسینگەی سەرەکی هێزەکانی حەشدی شەعبی لە بەغدا ڕووی داوە و بووەتە هۆی کوژرانی ئەندامێكی ئەو گرووپە و برینداربوونی چوار ئەندامی دیکە. گروپەکە ڕایگەیاندووە کە جبەخانەیەکی جبەی کۆن تەقیوەتەوە. ڕێکخراوی حەشدی شەعبی لە هێزە چەکدارە شیعەکان پێکدێت کە بەشێوەیەکی فەرمی تێهەڵکێشی هێزەکانی ئاسایشی دەوڵەتی عێراق بوون و چەندین گروپیان تێدایە کە هاوپەیمانی ئێرانن. بەشێک لەو گرووپانەی ناو حەشدی شەعبی لە لیستی تیرۆری ئەمەریکادان و ئیدارەی سەرۆک ترامپ داوای لەچەکداماڵینان دەکات. https://www.dengiamerika.com/a/8212305.html https://www.dengiamerika.com/a/8212305.html Sat, 17 Oct 2026 19:48:15 +0300 عێراقسه‌ره‌کی سەرۆکوەزیرانی عێراق لە کۆبوونەوەکانی ڕێکخراوی هاوکاریی ئیسلامی داوای سەربەخۆیی بازرگانی و پاراستنی ڕێوە نێودەوڵەتییەکانی کرد، ئەمەش لە کاتێکدایە ئەمەریکا دەڵێت ئێران بەردەوامە لە هەڕەشەکانی بۆ سەر تەنگەی هورمز. ئەمڕۆ کۆبوونەوەکانی خولی 52ـی ئەنجومەنی وەزیرانی دەرەوەی ڕێکخراوی هاوکاریی ئیسلامی لە بەغدا دەستیان پێ کرد. 55 وڵات و زیاتر لە 40 ڕێکخراو بەشداری لە کۆبوونەوەکان دەکەن. سەرۆکوەزیران عەلی زەیدی وتاری دەستپێکی پێشکەش کرد، تێیدا ڕایگەیاند جیهانی ئیسلامی ڕووبەڕووی ئاستەنگی زۆر بووەتەوە و پێویستی بە کاری هاوبەش هەیە. سەبارەت بە ڕێڕەوە بازرگانییەکان، زەیدی وتی، "ئێمە داوای ئازادی بازرگانی و پاراستنی ڕێڕەوە بازرگانییەکان و ڕەوتی گواستنەوە بە ئاسانی لە ڕێگەی ڕێڕەوە نێودەوڵەتییەکانەوە دەکەین." ئەمە لە کاتێکدایە فەرماندەیی ناوەندی سوپای ئەمەریکا (سێنتکۆم) دوێنێ پێنجشەممە ڕایگەیاند ئێران بەردەوامە لە هەوڵەکانی بۆ دروستکردنی پشێوی و هەڕەشە لەسەر کەشتییە بازرگانییەکان لە تەنگەی هورمزدا. سکرتێری گشتیی ڕێکخراوی هاوکاریی ئیسلامی لە وتاری خۆیدا "بە توندی" هێرشەکانی ئەمدواییەی بۆ سەر سعودییە سەرکۆنە کرد و ڕایگەیاند هێرشەکان پێشێلکاری "زەقی" سەروەری ئەو وڵاتەن و بوونەتە هۆی مەترسی لەسەر ئاسایشی شوێنە پیرۆزەکانی ئیسلام. کۆبوونەوەکانی ڕێکخراوی هاوکاریی ئیسلامی لە بەغدا بۆ ماوەی دوو ڕۆژ بەردەوام دەبن و بڕیارە لە دانیشتنی سبەی یەکشەممەدا ئەو بڕیار و بەڵگەنامانە هەڵبسەنگێنرێن کە پێشکەشی ڕێکخراوەکە کراون. وەزارەتی دەرەوەی عێراق لە بەیاننامەیەکدا ڕایگەیاند کە کۆبوونەوەکان لەسەر ئاسایشی خۆراک، ئاو و هاوکاریی ئابووری دەبن. هەروەها بڕیارە گفتوگۆ لەسەر چەندین بابەتی پەیوەست بە وڵاتانی ئیسلامی بکرێت، بە تایبەت پرسی فەلەستینیەکان و دوا پێشهاتە هەرێمی و نێودەوڵەتییەکان. https://www.dengiamerika.com/a/8212278.html https://www.dengiamerika.com/a/8212278.html Sat, 17 Oct 2026 17:53:36 +0300 عێراقسه‌ره‌کیجیهانڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست وەزیری دەرەوەی عێراق ڕایگەیاند لە ماوەی شەڕی ئەم دواییەی ئەمەریکا و کۆماری ئیسلامیدا، عیراق نزیکەی 60 ملیار دۆلار زیانی ئابووریی بەرکەوتووە. بەگوێرەی ڕاپۆرتی هەواڵدەریی فەرمیی عێراق، وەزارەتی دەرەوەی ئەو وڵاتە ڕۆژی هەینی لە بەیاننامەیەکدا ڕایگەیاند فوئاد حسێن ڕۆژی پێنجشەممە لەگەڵ ئەنتۆنیۆ تایانی، جێگری سەرۆکوەزیران و وەزیری کاروباری دەرەوەی ئیتاڵیا، لە ڕۆما کۆبووەوە و پەیوەندییە دووقۆڵییەکان و پێشهاتە ناوچەیی و نێودەوڵەتییەکانیان تاوتوێ کردووە. بەپێی ڕاگەیەندراوەکە، وەزیری دەرەوەی عێراق بە ئاماژەدان بە لێکەوتە ئابوورییەکانی ململانێی نێوان ئەمەریکا و کۆماری ئیسلامی لەم دیدارەدا ڕایگەیاندووە، شەڕی ئەم دواییە نزیکەی 60 ملیار دۆلار زیانی بە عێراق گەیاندووە. هاوکات هۆشداریشیدا لەوەی بەردەوامی ئەم ململانێیە دەبێتە هۆی پەرەسەندنی قەیرانی وزەی جیهانی و زیادبوونی نیگەرانییەکان سەبارەت بە گەشەی هەڵاوسان و دەرئەنجامە نەرێنییەکانی دیکە لەسەر ئابووری زۆرێک لە وڵاتان، لەنێویاندا وڵاتانی ئەورووپا. فوئاد حسێن داوای ڕۆڵێکی کاراتری یەکێتی ئەورووپا و وڵاتانی ئەورووپایی لەوانەش ئیتاڵیای کرد بۆ پشتیوانی لە دەستپێشخەرییەکانی ئاشتی و نزیککردنەوەی هەڵوێستی لایەنە ناکۆکەکان و هاندانیان بۆ گەڕانەوە بۆ سەر مێزی دانوستان. جەختیشی لەوە کردەوە کە ئەم هەوڵانە دەتوانن یارمەتیدەر بن لە کۆنتڕۆڵکردنی گرژییەکان و ڕێگریکردن لە تەشەنەسەندنی ململانێکان لە ناوچەکەدا. وەزیرانی دەرەوەی عێراق و ئیتاڵیا هەروەها باسیان لە داهاتووی هاوکارییە ئەمنی و سەربازییەکانی نێوان هەردوو وڵات کرد، بەتایبەتی دوای کۆتاییهاتنی ئامادەبوونی هاوپەیمانی نێودەوڵەتی لە عێراق. یەکێکی دیکە لە تەوەری باسەکانی کۆبوونەوەکە بریتی بوو لە پێداچوونەوە بە هەندێک دۆسیەی دارایی و سەربازیی چارەسەرنەکراوی نێوان عێراق و حکومەتی ئیتاڵیا و کۆمپانیاکان کە مێژووەکەیان دەگەڕێتەوە بۆ حکومەتی پێشووی عێراق. هەروەها هەردوولا تاوتوێی لێکەوتەکانی بەردەوامی شەڕی ڕووسیا دژی ئۆکرانیایان لەسەر ئاسایشی ئەورووپا و هەروەها پێشهاتەکانی ڕۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەسەر عێراق کرد. وەزیری درەوەی عێراق سەرەڕای پێزانینی بۆ پاڵپشتی ئیتاڵیا لە شەڕی داعش، هەروەها ڕۆڵی وڵاتەکەی لە مەشق و ڕاهێنان بە هێزەکانی پۆلیسی عێراق و پێشمەرگەی هەرێمی کوردستان بە بەرز نرخاند. ئەنتۆنیۆ تایانی هەروەها جەختی لە پەیوەندییە نزیکەکانی نێوان هەردوو وڵات و بەردەوامیی پشتیوانیی ئیتاڵیا بۆ عێراق لە بوارە جیاجیاکان کردەوە. لە کۆتایی کۆبوونەوەکەدا هەردوولا ڕێککەوتن لەسەر بەردەوامبوون لە ڕاوێژ و هەماهەنگی لەسەر بابەتەکانی بەرژەوەندی هاوبەش و فوئاد حوسێنیش هاوتا ئیتاڵییەکەی بانگهێشت کرد بۆ سەردانی عێراق. https://www.dengiamerika.com/a/8211917.html https://www.dengiamerika.com/a/8211917.html Fri, 16 Oct 2026 13:19:38 +0300 عێراقسه‌ره‌کیهه‌رێمه‌ کوردیـیه‌کان پەرلەمانی عێراق ئەمڕۆ دەنگی دا بە چەندین کاندیدی وەزاری بۆ حکومەتەکەی عەلی زەیدی، ئەمەش 5 مانگ دوای دەستبەکاربوونی کابینەکە و مانەوەی بەشێکی گرنگ لە پۆستەکان بە بەتاڵی. لە دانیشتنەکەدا پۆستی وەزیری ناوخۆ و بەرگری یەکلایی کرانەوە. سەرۆکوەزیران عەلی زەیدی دوای تەواوبوونی دانیشتنەکە پەیامێکی بڵاو کردەوە، تێدا ڕایگەیاند، "لە ئێستاوە دەست بە هەنگاوی خێرا و کاری بەردەوام دەکەین و بەڵێن بە گەلی عێراق دەدەین کە لە جێبەجێکردنی ئامانجە لەپێشینەکانی حکومەتدا بەردەوام دەبین." پەرلەمانی عێراق ئەمڕۆ پێنجشەممە 26ـەمین دانیشتنی خولی ئێستای ئەنجام دا و، بە گوێرەی ڕاگەیاندنی پەرلەمانی عێراق، سەرۆکی پەرلەمان هەیبەت حەلبووسی سەرۆکایەتی کۆبوونەوەکەی کرد و 261 پەرلەمانتار بەشدار بوون. سەرۆککۆماری عێراق نزار ئامێدی و سەرۆکوەزیران عەلی زەیدی و بەربژێرانی پۆستەکانیش بەشدارییان لە دانیشتنەکەدا کرد. لە دانیشتنەکەدا زیاتر لە 13 وەزیر و جێگری سەرۆکوەزیران پەسەند کران، لە نێوانیاندا وەزارەتە مشتومڕلەسەرەکانی بەرگری و ناوخۆ. نایف شەممەری بوو بە وەزیری بەرگری و یاسر محەمەد مالیکی بۆ وەزارەتی ناوخۆ پەسەند کرا. هەروەها لە دانیشتنەکەدا ڕێباز حەملان بۆ پۆستی وەزیری ئاوەدانکردنەوەی عێراق پەسند کرا. هەر لە دانیشتنەکەدا وەزارەتی ئابووری و حوکمڕانی دیجیتاڵی بۆ یەکەم جار زیاد کرا و محەممەد دەراجی بوو بە وەزیری. وەزیرەکان و جێگرە نوێیەکانی سەرۆکوەزیران لەبەردەم پەرلەماندا سوێندی دەستوورییان خوارد و دواتر دانیشتنەکە کۆتایی پێ هات. بەر لە دانیشتنەکە، کۆمەڵێک پەرلەمانتار ناڕەزایەتییان دەربڕی و بایکۆتی کۆبوونەوەکەیان کرد. پەرلەمانتارەکان دژی دروستکردنی چەند پۆستێکی جێگری سەرۆکوەزیران و وەزارەتی نوێ وەستانەوە و ڕایانگەیاند کە ئەم پۆستانە لەسەر بنەمای دابەشکردنی پۆست بە پێی پشکی حیزبی دروست کراون، لە کاتێکدا کە پێویستە خەرجییەکانی حکومەت کەم بکرێنەوە. https://www.dengiamerika.com/a/8211675.html https://www.dengiamerika.com/a/8211675.html Thu, 15 Oct 2026 22:13:05 +0300 عێراقسه‌ره‌کی سەرۆکوەزیرانی عێراق عەلی زەیدی ئەمڕۆ چوارشەممە لە ڕیازی پایتەختی سعودیە جەختی کردەوە لەوەی ڕێگە نادات گرووپە چەکدارەکان لە خاکی عێراقەوە ببنە مەترسی بۆ سەری ئاسایشی وڵاتانی دراوسێ. عەلی زەیدی لە چوارچێوەی گەشتێکی بۆ وڵاتانی کەنداو، ئەمڕۆ لەگەڵ شازادەی جێنیشین محەمەد بن سەلمان و بەرپرسانی تری باڵای سعودیە لە ڕیاز کۆبووەوە. لە دیدارەکەدا زەیدی سەرکۆنەی هێرشی سەر فڕۆکەخانەی شا خالیدی نیودەوڵەتی لە ڕیاز کرد کە لەلایەن حوسییەکانەوە ئەنجام دراوە. بەگوێرەی بەیاننامەیەکی حکومەتی عێراق، سەرۆکوەزیرانی عێراق جەختی لەوە کردووەتەوە کە عێراق ڕێگە نادات خاکی وڵاتەکەی بۆ ئەو کارانە بەکار بهێنرێت کە مەترسی لەسەر ئاسایشی سعودیە یان وڵاتانی دیکەی ناوچەکە دروست دەکەن. جەختی کردووەتەوە لە پابەندی حکومەتەکەی بە بنەماکانی دراوسێیەتی باش و ڕێزگرتن لە سەروەری وڵاتانی ناوچەکە و دروستکردنی پەیوەندی ئەرێنی لەگەڵ "گەلانی برا و دۆست." ئەندامێکی ئەنجومەنی ڕاوێژکاری سعودیە بە دەنگی ئەمەریکای ڕاگەیاند سەردانەکەی زەیدی لە کاتێکی "زۆر هەستیاردایە" و هەڵگری سێ پەیامی سەرەکییە کە بریتین لە ئاسایش، ئابووری و سیاسی. موفلیح قەحتانی، ئەندامی ئەنجومەنی شورای سعودیە بە دەنگی ئەمەریکای وت، عێراق و سعودیە خاوەنی دەرفەتی بەرچاون بۆ بەرزکردنەوەی هاوکاری لە بوارەکانی وزە، وەبەرهێنان، گواستنەوە، و ئاسایش. ناوبراو هیوای خواست بەغدا "هەنگاوی کردەیی" بنێت بۆ ئەوەی چەکەکان تەنیا لە دەستی دەوڵەتدا بمێننەوە و عێراق ببێتە پردێک بۆ سەقامگیری ناوچەکە نەک گۆڕەپانێک بۆ یەکلاکردنەوەی ململانێکان. https://www.dengiamerika.com/a/8211263.html https://www.dengiamerika.com/a/8211263.html Wed, 14 Oct 2026 21:15:24 +0300 عێراقسه‌ره‌کیڕۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست وەزارەتی نەوتی عێراق ڕایگەیاند سەرەڕای کێشەکانی تەنگەی هورمز، هەناردەی نەوتی خاوی وڵاتەکەی گەیشتووەتە نزیکەی دوو ملیۆن و 700 هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا. سەلیم ڕکابی، وتەبێژی وەزارەتی نەوتی عێراق بە ئاژانسی هەواڵی فەرمی وڵاتەکەی ڕاگەیاندووە هەناردەکردن لە بەهاری ئەمساڵەوە لە نزیکەی 200 هەزار بەرمیل لە ڕۆژێکدا بۆ ئاستی ئێستا زیادیکردووە. هەناردەی عێراق پێش جەنگ نزیکەی 3.3 ملیۆن بەرمیل لە ڕۆژێکدا بووە، واتە ئاستی ئێستا هێشتا لە چاو پێش جەنگ کەمترە. ڕکابی وتی زۆربەی هەناردەکردنەکان لە تێرمیناڵەکانی باشوورەوە دێت. بۆری عێراق-تورکیا ڕۆژانە نزیکەی 300 هەزار بەرمیل دەگوازێتەوە و وەزارەتی نەوتیش ئامانجی ئەوەی هەیە ئاستەکەی بگەیەنێتە 700 هەزار بەرمیل. https://www.dengiamerika.com/a/8211115.html https://www.dengiamerika.com/a/8211115.html Wed, 14 Oct 2026 13:09:19 +0300 عێراقسه‌ره‌کیهه‌رێمه‌ کوردیـیه‌کان تۆم باراک، باڵیۆزی ئەمەریکا لە تورکیا و نێردەی تایبەتی بۆ عێراق، زنجیرەیەک کۆبوونەوەی لە بەغدا ئەنجام دا، تێیدا باس لە فراوانکردنی پەیوەندی نیوان ئەمەریکا و عێراق کرا. نوسینگەی سەرۆکوەزیرانی عێراق ئەمڕۆ سێشەممە ڕایگەیاند دوێنێ ئێوارە تۆم باراک و عەلی زەیدی کۆبوونەتەوە، بۆ تاووتوێکردنی چۆنیەتی فراوانکردنی هاوکاری نێوان ئەمەریکا و عێراق لە چەندین بواردا. نوسینگەکە ڕایگەیاند، "باس لە دوایین پێشهاتەکانی ناوچەکە و هەوڵە بەردەوامەکان کرا بۆ پاڵپشتیکردنی ئاسایش و سەقامگیری ناوچەکە، بە شێوەیەک کە خزمەت بە بەرژەوەندی هاوبەشی هەردوو وڵات بگەیەنێت و هاوکار بێت لە کەمکردنەوەی گرژی و ململانێکانی ناوچەکە." دوای کۆبوونەوەکە، ئێوارەی دووشەممە تۆم باراک لە تۆڕی کۆمەڵایەتی ئێکس ستایشی سەرۆکوەزیرانی عێراقی کرد و ڕایگەیاند کۆبوونەوەکەیان بەرهەمدار بووە. ڕاشیگەیاند، "ئاسایشی عێراق یەکسانە بە ئاسایشی هەموو ناوچەکە." باڵیۆز و نێردەی تایبەتی ئەمەریکا هەروەها لەگەڵ سەرۆکی دادگای باڵای عێراق فایەق زێدان کوبووەوە. باراک لە بارەی ئەو کۆبوونەوەیە ڕایگەیاند، "دەسەڵاتێکی دادوەری بەهێز و سەربەخۆ بەردی بناغەی سەروەری و دەستەڵاتی یاسا و سەقامگیرییە، کە ڕێگە بە عێراق دەدات توانای خۆی لە بەدیهێنانی خۆشگوزەرانی بخاتە گەڕ." جگە لە کۆبوونەوەی لەگەڵ بەرپرسانی عێراق، تۆم باراک هەروەها سەردانی ستیڤن هەیگن، بەرپرسی کاروباری ئەمەریکا لە عێراق،ـی کرد. تۆم باراک ستایشی ڕۆڵی ستیڤن هەیگنی کرد لە پێشخستنی ئامانجەکانی سەرۆکی ئەمەریکا لە عێراق و ڕایگەیاند، "سەرکردایەتییەکی دروستی هەیە لە ساتێکی گرنگدا کە پەیوەندییەکانمان لەگەڵ عێراق لە هاوبەشیی ئاسایشییەوە دەگوازینەوە بۆ پەیوەندییەکی فراوانتر لەسەر بنەمای هاوکاری ئابووری و بەرژەوەندی هاوبەش." https://www.dengiamerika.com/a/8210770.html https://www.dengiamerika.com/a/8210770.html Tue, 13 Oct 2026 17:28:02 +0300 عێراقسه‌ره‌کیئه‌مه‌ریکا