Accessibility links

كاروان گه‌زنه‌یی: له‌به‌رچه‌ند هۆكارێك له‌م خوله‌ی په‌رله‌ماندا تائێستا نه‌مان توانیووه‌ كۆمه‌ڵێك یاسای باش ده‌ربكه‌ین


كاروان گه‌زنه‌یی په‌رله‌مانتاری فراكسیۆنی یه‌كێتی له‌په‌رله‌مانی كوردستان

كاروان گه‌زنه‌یی په‌رله‌مانتاری فراكسیۆنی یه‌كێتی له‌په‌رله‌مانی كوردستان ده‌ڵێت" له‌به‌رچه‌ند هۆكارێك نه‌مان توانیووه‌ تائێستا كۆمه‌ڵێك یاسای باش ده‌ربكه‌ین. به‌شێكی په‌یوه‌سته‌ به‌م په‌یڕه‌وه‌ی كه‌ ئێستا لە پەرلەمان هەیە؛ له‌په‌یڕه‌ودا گرنگی زیاتر دراوه‌ به‌پرۆژه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، وه‌ ڕه‌نگه‌ ئه‌و فراكسیۆنانه‌ی زۆرینه‌یان هه‌یه‌ له‌ناو په‌رله‌مانی كوردستان چاوه‌ڕوانی ئه‌وه‌ بكات كه‌پرۆژه‌كان له‌حكومه‌ته‌وه‌ بێن ئەمەش‌ ڕه‌نگه‌ تاڕاده‌یه‌ك ئاسته‌نگی دروست كردبێت وه‌كو به‌شێك له‌كاری په‌رله‌مانی. وه‌ له‌هه‌مان كاتیشدا بەهۆی په‌تای ڤایڕه‌سی كۆرۆنا كه‌هاته‌ هه‌رێمی كوردستانه‌وه‌، حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ڕێكاری خۆپارێزی پێویستی گرتەبەر، لە ئەنجام په‌رله‌مانی کوردستان ماوه‌یه‌كی زۆر دابڕا."

"ئەم خولەی پەرلەمان، کاری پەرلەمانی لە ئاستی داخوازی خۆمان و هاووڵاتییانیشدا نەبووە"

له‌سه‌ره‌تای وتووێژه‌كه‌دا كاروان گه‌زنه‌یی ئاماژه‌یكرد" له‌ساڵی 2013 وه‌ هه‌تاوه‌كو ئێستا به‌هیچ شێوه‌یه‌ك بودجه‌ نه‌هاتووەته‌ په‌رله‌مانی كوردستانه‌وه‌ وه‌ ئێمه‌ وه‌كو په‌رله‌مانتارانی په‌رله‌مانی كوردستان، و منیش به‌ش به‌حاڵی خۆم وه‌كو ئه‌ندامێكی په‌رله‌مان له‌ فراكسیۆنی سه‌وز، چه‌ندان جار یاداشتم داوه‌ به‌حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان بەرمەبنای ماددەی (٥٦) لە یاسای ژمارە (١) ساڵی (١٩٩٢) و بڕگەی (١) لە ماددەی (٩٨) لە پێڕەوی ناوخۆیی پەرلەمانی کوردستان له‌سه‌ر ئه‌م بابه‌ته‌، وه‌ تا ئه‌ندازه‌ی ئه‌وه‌ی پرساندنیشم ئاراسته‌ی وه‌زیری دارایی كردووه‌ هه‌م له‌سه‌ر بودجه‌، پاشه‌كه‌وتی مووچه،‌ دواكه‌وتنی مووچه‌، و له‌سه‌ر ڕێكه‌وتن له‌گه‌ڵ به‌غداد. ئه‌مانه‌ كۆمه‌ڵێك پرسی سه‌ره‌كی بوون به‌لامانه‌وه‌ چونكه‌ ئەمە ئه‌ركێكی سه‌ره‌كی په‌رله‌مانه‌ كه‌ده‌بێت په‌رله‌مان پیاده‌ی بكات، وه‌ ده‌بێت ئه‌م داهاتانه‌ی كه‌ له‌ هه‌رێمی كوردستاندا هه‌ن به‌شێوه‌یه‌كی گشتی كۆبكرێنه‌وه‌ له‌دوو توێی پرۆژه‌ یاسایه‌كدا له‌ڕێگه‌ی په‌رله‌مانی كوردستانه‌وه‌ په‌سه‌ندبكرێن بە ناوی یاسای بودجە؛ پێچه‌وانه‌كه‌ی لێكه‌وته‌ی دارایی ده‌بێت وه‌كو ئێستا كه‌ هه‌یه،‌ هه‌م له‌ڕووی دابه‌شكردنی داهاته‌وه‌ هه‌میش لێكه‌وته‌ی دارایی وه‌كو ئه‌وه‌ی كه‌ قه‌یرانی دارایی دروست ده‌بێت و ناتوانرێت پلانی ورد و درێژخایه‌نی بۆ دابنرێت- ئەمە خاڵی یەکەم."

گه‌زنه‌یی ئاماژه‌ی بۆ ئەوەکرد له‌م خوله‌ی په‌رله‌ماندا نه‌یانتوانیووه‌ یاسای "باش" ده‌ربكه‌ن. له‌م ڕوه‌وه‌ وتیشی، "خاڵی دووه‌م له‌سه‌ر یاسادانان ئێمه‌ له‌م خوله‌ی په‌رله‌مانی كوردستان به‌چه‌ند هۆكارێك نه‌مان توانیووه‌ تائێستا كۆمه‌ڵێك یاسای باش ده‌ربكه‌ین. به‌شێكی په‌یوه‌سته‌ به‌م په‌یڕه‌وه‌ی كه‌ ئێستا لە پەرلەمان هەیە؛ له‌په‌یڕه‌ودا گرنگی زیاتر دراوه‌ به‌پرۆژه‌كانی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، وه‌ ڕه‌نگه‌ ئه‌و فراكسیۆنانه‌ی زۆرینه‌یان هه‌یه‌ له‌ناو په‌رله‌مانی كوردستان چاوه‌ڕوانی ئه‌وه‌ بكات كه‌پرۆژه‌كان له‌حكومه‌ته‌وه‌ بێن ئەمەش‌ ڕه‌نگه‌ تاڕاده‌یه‌ك ئاسته‌نگی دروست كردبێت وه‌كو به‌شێك له‌كاری په‌رله‌مانی. وه‌ له‌هه‌مان كاتیشدا بەهۆی په‌تای ڤایڕه‌سی كۆرۆنا كه‌هاته‌ هه‌رێمی كوردستانه‌وه‌، حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ڕێكاری خۆپارێزی پێویستی گرتەبەر، لە ئەنجام په‌رله‌مانی کوردستان ماوه‌یه‌كی زۆر دابڕا. بۆیە دەکرێت بڵێین کە بەڵێ ئەم خولەی پەرلەمان، کاری پەرلەمانی لە ئاستی داخوازی خۆمان و هاووڵاتییانیشدا نەبووە ."

"من پرسیارم له‌مانگی 2 ئاراسته‌ كردوون له‌مانگی 7 وه‌ڵامم وه‌رگرتۆته‌وه‌ "

ئه‌و په‌رله‌مانتاره‌ی یه‌كێتی زیاتر دواو وتی، "خاڵی سێیه‌م، كه‌ به‌دواداچوونه‌ و ئه‌ركێكی سه‌ره‌كی په‌رله‌مانی كوردستانه‌، من به‌ش به‌حاڵی خۆم زیاتر له‌ 250 پرسیار و یاداشتم ئاراسته‌ی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان كردووه‌، به‌هیچ شێوه‌یه‌ك له‌ئه‌ركی چاودێریكردنی په‌رله‌مانی ڕازی نیم چونكه‌ حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان وه‌كو پێویست وه‌ڵامی پرسیاره‌كانمان ناداته‌وه.‌ پرسیارم له‌مانگی دوو ئاراسته‌ی وەزارەتەکانی حکومەت کردووە، و له‌مانگی حه‌وت وه‌ڵامم وه‌رگرتووەته‌وه‌، له‌مانگی یه‌ك ئاراسته‌م كردووه‌ و له‌ مانگی نۆ وه‌ڵامه‌كه‌یم وه‌رگرتووەتەوە‌. پرسیار هەبووە، وەزیر وتویەتی کە لە ڕاگەیاندنەوە وەڵامی داتەوە. ئه‌مانه‌ كۆمه‌ڵێك گرفتن كه‌ له‌چاودێریكردنی په‌رله‌مان دووچاری كێشه‌ی گه‌وره‌مان ده‌كاته‌وه‌ به‌گشتی ئه‌مه‌ هۆكاره‌كه‌یه‌تی كه‌ به‌ڵێ حكومه‌ت ناتوانی وه‌ڵام بداته‌وه‌ و ئێمه‌ ناتوانین ئه‌ركی چاودێریكردن وه‌كو خۆی جێبه‌جێ بكه‌ین. كه‌واته‌ گرفته‌كه‌ به‌ته‌نها له‌ په‌رله‌مانی كوردستان نییه‌ و بەشە گەورەکەی بەر حکومەتی هەرێمی کوردستان دەکەوێت، بە جۆرێک ئەم حکومەت تەنها بە ناو وەکو حکومەت ماوەتەوە و هیچ بنەمایەکی دەوڵەتداری تێدا نەماوە. حکومەتێک نەتوانێت مووچە و خزمەتگوزارییە گشتییەکان دابین بکات، چ بەهایەکی دەمێنێتەوە بەلای هاووڵاتییانەوە؟" كاتێك كه‌ ئاراسته‌ی وه‌زاره‌تێكی په‌یوه‌ندیدار ده‌كرێت پێویست ده‌كات كه‌ وه‌ڵام بداته‌وه‌ به‌ڵام كاتێك كه‌ ئه‌م وه‌زاره‌ته‌ له‌كاتی خۆیدا وه‌كو پێویست وه‌ڵام ناداته‌وه‌ و "ڕۆتینیاتی" زۆری تێده‌كرێت و په‌رله‌مانتاره‌كه‌ ناتوانێت چاودێریه‌كه‌ وه‌كو خۆی بكات، بۆیه‌ په‌رله‌مانی كوردستان له‌م سێ ئه‌ركه‌ سەرەکییەی كه‌ هه‌یه‌تی نه‌یتوانیووه‌ كاره‌كانی وه‌كو خۆی به‌جێبگه‌یه‌نێت."

"بوونی پەرلەمان لە هەموو بارێکدا گرنگی خۆی هەیە"

من هیچ كاتێك پێم وانیه‌ په‌رله‌مانی كوردستان ئه‌رك و زیاده‌یه‌. پێم وایه‌ په‌رله‌مان ڕاگری پرۆسه‌ی دیوموکراسیە له‌ هه‌ر وڵاتێكدا. هه‌بوونی په‌رله‌مانێكی كارا واته‌ هه‌بوونی وڵاتێكی دیموكراتی تر و هه‌بوونی وڵاتێكی پڕ خزمەتتر، بە تایبەت ئەگەر پەرلەمان ئەرکەکانی خۆی بەتەواوی پیادە بکات. هه‌روه‌ها هەبونی پەرلەمانێکی کارا، زه‌مینه‌سازی ده‌كات بۆئه‌وه‌ی ئازادی ڕاده‌ربڕینی باشتر لە وڵاتدا فەراهم ببێت،" په‌رله‌مانتاره‌كه‌ی یه‌كێتی وای وت."

ئاماژه‌ت به‌گرنگی بوونی په‌رله‌مان كرد له‌زه‌مینه‌سازی ئازادی ڕاده‌ربڕین، به‌ڵام له‌كۆبونه‌وه‌ی ڕابردوتری په‌رله‌مان تۆ ڕڕێگه‌ت لێگیرا قسه‌ بكه‌یت و پێت وترا "بێده‌نگ به‌" له‌وه‌ڵامدا كاروان گه‌زنه‌یی وتی، "هه‌موو كاتێك هه‌بوونی په‌رله‌مان بنه‌مایه‌كی سه‌ره‌كی گرنگه‌ بۆ پێش خستی پرۆسه‌ی دیموكراتی له‌هه‌ر وڵاتێكدا، له‌ هه‌رێمی كوردستان به‌تایبه‌تی كه‌ كۆمه‌ڵێك جیاوازی سیاسی و ناكۆكی سیاسی هه‌یه‌، هه‌موو كات پێویستمان به‌ په‌رله‌مانێكی كارا و به‌هێز هه‌یه‌. له‌ ئه‌دای په‌رله‌مانی كوردستان ناڕازیم، بەڵام هێشتا دەرفەت هەیە باشتر بکرێت. من پێم وایه‌ پێویسته‌ هه‌موولایه‌كمان به‌یه‌كه‌وه‌ شان بده‌ینه‌ به‌ر به‌رپرسیارێتی، وه‌ هه‌وڵبده‌ین ئه‌م په‌رله‌مانه‌ به‌هێز بكه‌ین و دامەزراوە دەستوورییەکانی تریش کارا بکەین. پێش هه‌موو كه‌سێك له‌سه‌ر شانی حیزبه‌ سیاسیه‌كانه‌ له‌ هه‌رێمی كوردستان، وه‌ ده‌بێت حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستانیش وه‌كو لایه‌نێكی ته‌واوكاری په‌رله‌مانی كوردستان هاوكاربێت بۆئه‌وه‌ی په‌رله‌مانێكی كارامان هه‌بێت."

هه‌روه‌ها ئه‌وه‌شی وت، "من په‌روه‌رده‌ی حیزبێكم كه‌ باوه‌ڕی به‌ئازادی ده‌ربڕین هه‌یه‌. یه‌كێك له‌ پرنسیپی حیزبه‌كه‌م مافی ده‌ربڕین و ئازادی ئاخاوتنه‌ وه‌ حیزبه‌كه‌شم ڕێز له‌مه‌ ده‌گرێت. له‌هه‌موو مێژووی یەکێتیش شانازیمان به‌وه‌وه‌ كردووه‌، یه‌كێك له‌سه‌روه‌رییه‌كانی یه‌كێتی نیشتیمانی كوردستان وه‌ له‌ڕێبازی جه‌نابی مام جه‌لال ئه‌وه‌ بووه‌ كه‌ ئێمه‌ ئازادی ده‌ربڕینمان هه‌بووه‌، و ڕه‌خنه‌مان گرتووه‌ تا ئاستی ڕەخنە لە خۆگرتن؛ ئه‌مه‌ش هۆكاری نوێ بوونه‌وه‌ی یه‌كێتی نیشتیمانی كوردستان بووه‌. لە هەمان کاتدا یاسا بەرکارەکان و پێڕەوی ناوخۆی پەرلەمان ئازادی ئاخاوتنیان داوە بە من، و هیچ کەسێک ناتوانێت ئەم مافەم لێ زەوت بکات و بێدەنگم بکات، بە تایبەت لەسەر داوا ڕەواکانی گەلەکەم و دەنگدەرانماندا."

"سێ وه‌ڵامم وه‌رگرتووه‌. وه‌ڵامه‌كان دژبه‌یه‌كی تێدابووه‌ "

ئه‌و په‌رله‌مانتاره‌ی یه‌كێتی ئاماژه‌ی به‌هه‌وڵه‌كانی كرد بۆ "پرساندنی" وه‌زیری دارایی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان، له‌و ڕوه‌وه‌ ده‌ڵێت، "من پشت بەست بە ماددەی (٥٨) و لە خۆگرتنی حوکمەکانی ماددەی (٥٩)، پرساندنەکەم ئاڕاستەی وەزارەتی دارایی کردووە. دواخستنی لە لایەن سەرۆکایەتی پەرلەمانەوە، پێچەوانەی بڕگەکانی(٢ و ٣)- ێیە لە ماددەی (٧٠)، وە دەبێت سەرۆکایەتی پەرلەمان بە گوێرەی بڕگەی (٤) لە ماددەی (٧٠) لە نزیکترین دانیشتندا پرساندنەکە بخاتە بواری جێبەجێکردنەوە. جێبەجێکردنی ئەم خاڵە دەبێتە دەستپێکێکی باش بۆ ئەوەی پەرلەمانی کوردستان، توانای پرساندن و چاودێری کارای حکومەتی هەرێمی کوردستانی هەبێت، بە پێچەوانەوە پەرلەمان ناتوانێت ئەرکە سەرەکییەکانی خۆی پیادە بکات و مێژووش ئەمە لە بیر ناکات. "

"كارێكی خراپ بووه‌ كه‌ ڕووی نه‌داوه‌ "

به‌بڕوای تۆ بۆ تا ئێستا بانگهێشتكردنی ئه‌ندامانی حكومه‌ت له‌ماوه‌ی ده‌ستبه‌كاربوونی په‌رله‌مانه‌وه‌ نه‌توانراوه‌ متمانه‌ له‌وه‌زیرێك یا حكومه‌ت له‌ناو په‌رله‌مانه‌وه‌ بسه‌نرێته‌وه‌؟ كارێكی خراپ بووه‌ كه‌ ڕووی نه‌داوه‌ من 100% باوه‌ڕم به‌وه‌ هه‌یه‌ ئه‌مه‌ی كه‌ له‌ ڕێكاری په‌یڕه‌وی په‌رله‌مانی كوردستاندا هاتووه‌ وه‌كو خۆی جێبه‌جێ بكرێت له‌پرساندن و له‌ لێسه‌ندنه‌وه‌ی متمانه‌ش، بە ئاڕاستەی خزمەتی گشتی. ئەمانەش هۆکارن تا پەرلەمان بتوانێت بە کاراییەوە ئەرکە پەرلەمانییەکانی خۆی پیادەبکات. "

ئایا ڕێكه‌وتنی سیاسی لایه‌نه‌كان بۆته‌ هۆی ئه‌وه‌ی كه‌ متمانه‌ له‌هیچ وه‌زیرێك نه‌سه‌نرێته‌وه‌؟ له‌وه‌ڵامدا كاروان گه‌زنه‌یی وتی" پرۆسه‌ی سیاسی له‌ هه‌رێمی كوردستان به‌گشتی ته‌واوكه‌ری یه‌كتریه‌، ئه‌مه‌ی كه‌ له‌په‌رله‌مانی كوردستان ده‌گوزه‌رێت و ئه‌مه‌ی كه‌ له‌حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان ده‌گوزه‌رێت به‌شێكی ته‌واوكه‌ری ئه‌جێندای لایه‌نه‌ سیاسیه‌كانه‌ له‌ هه‌رێمی كوردستاندا وه‌ به‌شێكیشی په‌یوه‌سته‌ به‌ئه‌جێندای داڕشتنی سیاسی حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان و ئه‌مانه‌ی كه‌ ئێستا حكومه‌تی هه‌رێمی كوردستان به‌ڕێوه‌ده‌به‌ن. بۆیه‌ به‌دڵنیاییه‌وه‌ هه‌موو ئه‌وكارانه‌ی كه‌ ده‌كرێن پەیوەستن بە ڕێککەوتنی لایەنە سیاسیەکان و سازانی نێوان لایەنەکان- کە هەندێک جار لە بەرژەوەندی هاووڵاتییان بووە و هەندێک جار پێچەوانەی خواستی هاووڵاتییان بووە. "


XS
SM
MD
LG